برای بسیاری از کسانی که برای تحصیل و کار به آلمان سفر میکنند، اخذ اقامت دائم یک آرزوی همیشگی است. شاید گمان کنید که این مسیر سخت، دشوار و دور از دسترس است اما اگر مسیرهای قانونی را به خوبی بشناسید و یا از مشاور حقوقی کمک بگیرید، خیلی زودتر از آنچه انتظار دارید، به نتیجه خواهید رسید.
اقامت دائم آلمان یا Niederlassungserlaubnis اجازه زندگی، کار قانونی و همیشگی در آلمان است که با رعایت برخی قوانین، شرایط و ارائه مدارک مشخصی مانند مدرک زبان، دستیافتنی است. با این مقدمه اگر قصد مهاجرت به آلمان را دارید، راهنمای کامل اقامت دائم این کشور را در ادامه بخوانید.
اقامت دائم آلمان چیست؟
اقامت دائم آلمان (Niederlassungserlaubnis) مجوز زندگی در آلمان است که برای ساکنان خارج از اتحادیه اروپا صادر میشود. این مجوز نیازی به تمدید ندارد، یعنی بر خلاف اقامت موقت (Aufenthaltserlaubnis) برای همیشه صادر شده و متقاضی با داشتن این مدرک، مزایای زیر را دارد:
- حقوق برابر با دیگر شهروندان آلمانی دارد.
- میتواند مشغول کار شده یا ادامه تحصیل دهد.
- همراه همسر و فرزندانش در آلمان زندگی کند.
- ویزای همراه برای والدینش بگیرد.
- با رعایت تعهدات قانونی، برای اعضای خانواده دعوتنامه بفرستد.
- به تمام کشورهای عضو شنگن و اتحادیه اروپا بدون ویزا سفر کند.
انواع اقامت آلمان
اداره مهاجرت و دولت آلمان برای کسانی که قصد زندگی در این کشور را دارند، دو نوع اجازه اقامت موقت و دائم صادر میکند.
اقامت موقت آلمان برای زمان محدودی صادر شده و با رعایت شروط خاصی تمدید میشود. مثلا برای دانشجو در صورت تمام نشدن تحصیل در زمان مشخص و یا برای نیروی کار در صورت ارائه جاب افر تازه، برای زمان محدود دیگری تمدید میشود.
اقامت دائم آلمان هم که به صورت همیشگی صادر شده و محدودیت ندارد.
متقاضیان ایرانی بعد از ۵ سال اقامت موقت در آلمان به هر بهانه، مثلا با ویزای تحصیلی آلمان یا ویزای جاب سیکر، در صورتی که سابقه مجرمانه نداشته باشند، میتوانند برای اقامت دائم درخواست دهند. البته که داشتن شرایط مالی مناسب و برخی موارد دیگر از شروط اصلی دریافت اقامت دائم است که در ادامه برایتان آوردیم.
شرایط دریافت اقامت دائم المان چیست؟
متقاضیان با داشتن شرایطی مانند:
- اقامت موقت آلمان برای کار یا تحصیل
- کارت ابی اتحادیه اروپا (بلوکارت)
- اثبات حداقل ۵ سال کار قانونی و مستمر در آلمان
- گرفتن تاییدیه آژانس کار فدرال (BA) در مواردی که نوع مجوز اقامت شما آن را لازم میداند
- ارائه مدرک زبان آلمانی حداقل سطح B1
- بیمه درمانی معتبر دولتی یا خصوصی
- عدم سوپیشینه و پیشینه کیفری
- فضای مسکونی مناسب زندگی
- تمکن مالی برای پوشش هزینه زندگی
- کمک نگرفتن از خدمات دولتی مانند وام و کمکهزینه
میتوانند اقامت دائم المان بگیرند و بعد برای اقامت همسر و فرزندانشان درخواست دهند. همسر در طول این مدت اجازه کار داشته و فرزندان خانواده هم میتوانند در مدرسه و موسسات آموزشی ثبتنام کنند و مانند سایر شهروندان از امکانات آموزشی برخوردار شوند.
راههای اخذ اقامت در آلمان
با این توضیحات درباره شرایط اخذ اقامت وقتش رسیده با روشهایی آشنا شویم که متقاضیان ایرانی از طریق آن میتوانند ویزای موقت گرفته و سپس برای اقامت دائم درخواست دهند. اولین روش پیشنهادی ویزای جاب سیکر است.
اقامت دائم با جاب سیکر Job Seeker
ساکنان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا اگر سابقه کاری خوب و مدرک زبان آلمانی دارند، میتوانند با ویزای جاب سیکر و برای شش ماه به آلمان سفر کرده و دنبال کار باشند. این افراد طی این شش ماه و با پیدا کردن کار مناسب که حقوق قاقلقبولی هم داشته باشد، مجاز به اخذ ویزای کار آلمان هستند و میتوانند با تمدید قرارداد، ویزایشان را تا زمان گرفتن اقامت دائم تمدید کنند.
اقامت دائم آلمان با بلو کارت (Blue Card)
متقاضیان شغلهای تخصصی با ارائه جاب آفر از کارفرمای آلمانی میتوانند برای اخذ بلوکارت آلمان درخواست داده و به صورت موقت ساکن این کشور شوند. بلوکارت بهخودیخود شرط زبان آلمانی ندارد و آستانه حقوق آن هر سال تعیین میشود؛ در حال حاضر حداقل ۵۰,۷۰۰ یورو ناخالص در سال است، یا ۴۵,۹۳۴.۲۰ یورو برای مشاغل دارای کمبود نیرو و تازهواردان به بازار کار. تنها در همین حالت دوم به تاییدیه آژانس استخدام فدرال آلمان (BA) نیاز است.
اقامت در آلمان از طریق ازدواج
یکی از سادهترین روشهای اقامت گرفتن، ازدواج با شهروند آلمانی است. متقاضی بعد از ازدواج با یکی از شهروندان آلمان و با داشتن مدرک A1 آلمانی میتواند اقامت موقت گرفته و همزمان اجازه کار هم داشته باشد. برای این افراد بعد از سه سال امکان درخواست اقامت دائم وجود دارد.
ویزای آوسبیلدونگ برای نیروهای کار جوان
متقاضیانی که به تازگی دیپلم گرفتند و با داشتن مدرک زبان آلمانی میخواهند در این کشور مشغول کار شوند، بهتر است که برای ویزای آوسبیلدونگ آلمان درخواست دهند. متقاضیان در این روش باید برای یک دوره فنیوحرفهای دو تا سه ساله ثبتنام کرده و سپس با ویزای کار مجوز موقت زندگی در آلمان بگیرند. دقیقا مانند سایر روشها بعد از چند سال کار متوالی، دریافت حقوق و پرداخت مالیات فرد میتواند برای اقامت دائم درخواست دهد.
اقامت دائم از طریق کار و تحصیل
آخرین پیشنهاد هم اخذ ویزای کار یا ویزای تحصیلی آلمان است که از قدیمیترین روشهای اخذ اقامت هستند. نیروی کار برای اخذ اقامت آلمان باید کارفرمای آلمانی داشته و نامه جاب آفر ارائه دهد. جاب افر یا پیشنهاد شغلی که حداقل برای یک سال صادر شده، میزان حقوق و وظایف شغلی داشته باشد، اخذ ویزای کار متقاضی را تضمین میکند.
البته این روش بسیار زمانبر است و مشاوران حقوقی به دلیل عدم تمایل کارفرمایان به صدور جاب افر برای نیروی خارجی، روش آوسبیلدونگ و جاب سیکر را پیشنهاد میدهد. دانشجویان هم با داشتن مدرک زبان آلمانی و اخذ پذیرش از دانشگاههای معتبر شانس دریافت ویزای تحصیلی دارند.
این افراد در دوران دانشجویی میتوانند بدون تاییدیه آژانس کار فدرال تا ۱۴۰ روز تماموقت یا ۲۸۰ روز نیمهوقت در سال (کار تا چهار ساعت، نیمروز حساب میشود) مشغول کار شده و بعد از فارغالتحصیلی هم دنبال کار بگردند. با پیدا کردن کار مرتبط با سابقه تحصیل و ارائه جاب آفر از کارفرما، دانشجو میتواند ویزای تحصیلی را به ویزای کار تبدیل کرده و تا زمان گرفتن اقامت دائم در این کشور به صورت قانونی مشغول کار شود.
مدارک اخذ اقامت آلمان
برای درخواست اقامت دائم المان علاوه بر داشتن شرایط بالا باید، مدارک چکلیست اقامت را هم تحویل داده و منتظر جواب باشید. در ادامه بر اساس چکلیست سال جدید این موارد را برایتان آماده کردیم اما پیش از هر اقدامی اخبار و بهروزرسانیهای اداره مهاجرت و وزارت کشور آلمان را نیز بررسی کنید.
- پاسپورت
- مدرک اقامت موقت فعلی
- گواهی اثبات درآمد مانند جاب آفر، فیش حقوقی
- اظهارنامه مالیاتی Steuerbescheid برای افراد خوداشتغال و کارفرمایان
- گواهی پرداخت بیمه بازنشستگی به تأمین اجتماعی آلمان Rentenversicherung برای ۵ سال
- گواهی محل سکونت مانند سند خرید خانه یا قرارداد اجاره آپارتمان
- مدرک زبان آلمانی حداقل سطح B1 (فقط آزمونهای گوته، تلک، ÖSD و TestDaF)
- گواهی اتمام دوره ادغام Integrationskurs برای آشنایی قوانین حقوقی و اجتماعی (در صورت لزوم)
- گواهی عدم سوءپیشینه
- بیمه سلامت و درمان
- تمکن مالی به صورت صورتحساب Kontoauszüge
- گواهی دریافت کمکهزینه مالی کیندرگلد (Kindergeld) یا الترنگلد (Elterngeld) برای افرادی در شرایط خاص
هزینههای دریافت اقامت دائم در آلمان
هزینه دریافت اقامت دائم بسته به وضعیت متقاضی متفاوت است:
| موقعیت | هزینه به یورو |
|---|---|
| افراد عادی | ۱۱۳ یورو |
| افراد خوداشتغال | ۱۲۴ یورو |
| افراد با مهارت بالا | ۱۴۷ یورو |
| کودکان زیر ۱۸ سال | طبق ماده ۴۴ آییننامه اقامت (AufenthV) تعیین میشود؛ نرخ روز را بررسی کنید |
| پناهندگان، افرادی با حمایت بشردوستانه و اعضای خانواده شهروندان آلمانی | تخفیف و معافیت فقط شامل موارد محدود مشخصشده در AufenthV است؛ از اداره اتباع خارجی (Ausländerbehörde) بپرسید |
مراحل درخواست اقامت دائم
| مرحله | جزئیات |
|---|---|
| شروع مشاوره برای امکان دریافت اقامت دائم | بررسی شرایط و مدارک با مراجعه به اداره مهاجرت محلی Ausländerbehörde |
| ثبت آدرس محل زندگی | در اداره محل سکونت Einwohnermeldeamt |
| تکمیل درخواست | فرم Antrag auf Erteilung der Niederlassungserlaubnis |
| رزرو وقت مراجعه | در اداره مهاجرت محلی یا Ausländerbehörde |
| شرکت در جلسه | تحویل مدارک و مصاحبه کوتاه |
| دریافت نتیجه | کارت الکترونیکی اقامت دائم |
مزایای مهاجرت به آلمان
مهاجرت و زندگی در آلمان مزایای بینظیری دارد که یکی از مهمترین آنها تضمین آینده خانواده و فرزندان است، علاوه بر این با اخذ اقامت دائم این کشور از مزایای زیر نیز برخوردار خواهید شد:
- دسترسی به خدمات اجتماعی
- برخورداری از خدمات بیمه درمانی، بازنشستگی و کمکهای اجتماعی
- امکان سفر آزادانه به کشورهای اتحادیه اروپا و عضو شنگن
- امکان دریافت شهروندی و پاسپورت آلمانی
- امکان دریافت وام و انواع تسهیلات بانکی
- امنیت شغلی و اجتماعی و رفاه بالای زندگی
- امنیت شغلی و افزایش درآمد در بازار کاری متنوع و پویا
- دسترسی به اخرین تکنولوژیهای روز دنیا بدون محدودیت
اخذ ویزای آلمان با اول ویزا
اگر قصد مهاجرت به آلمان دارید، همه چیز از انتخاب درست مسیر و اخذ ویزا شروع میشود. مواردی مانند انتخاب مسیر نادرست، صحبت نکردن با مشاور حقوقی، ناقص بودن مدارک یا بیتوجهی به قوانین اداره مهاجرت مانع رسیدن شما به اقامت دائم خواهد بود.
در اول ویزا فقط برای شما ویزا نمیگیریم؛ بلکه بر اساس شرایط و مدارکی که دارید، بهترین آینده مهاجرتی را طراحی میکنیم. از مشاوره انتخاب نوع ویزا تا آمادهسازی کامل مدارک و پیگیری مراحل اداری و مراجعه به سفارت، توسط تیم مجرب ما انجام خواهد شد تا شانس موفقیت را بالا ببریم. آلمان نزدیکتر از چیزیست که فکر میکنید، فقط باید درست شروع کنید.
سوالات متداول
- راحتترین راههای اقامت آلمان کدامها است؟ ویزای تحصیلی و ازدواج با شهروندان آلمانی سادهترین و سریعترین روشهای اخذ اقامت آلمان هستند. دیگر مسیرها نیاز به زمان، حوصله و هزینه بیشتری دارد.
- آیا بدون مدرک زبان آلمانی میتوان از روشهای معرفیشده استفاده کرد؟ خیر، تمامی روشها نیاز به مدرک زبان آلمانی دارند؛ در روش ازدواج با شهروند آلمانی، ویزای همسر حداقل سطح A1 را میخواهد.
- دریافت اقامت آلمان چقدر طول میکشد؟ بعد از سه تا پنج سال زندگی در آلمان میتوانید برای اقامت دائم درخواست دهید که جوابش معمولا بین ۴ تا ۶ هفته کاری اعلام میشود.


