«پرونده شما در حال بررسی امنیتی است» جملهای است که هزاران متقاضی ایرانی آن را در یادداشتهای GCMS خود دیدهاند، بدون آنکه کسی توضیح دهد دقیقاً چه چیزی در حال بررسی است.
اسنادی که IRCC تحت قانون دسترسی به اطلاعات منتشر کرده، برای نخستین بار ساختار داخلی این فرایند را نشان میدهد. «بررسی امنیتی» یک چیز نیست؛ چند مسیر متفاوت است که هرکدام به بند متفاوتی از قانون مهاجرت گره خوردهاند.
اولین تقسیمبندی: دائم یا موقت
IRCC ابتدا پروندهها را به دو گروه تقسیم میکند:
- PR — اقامت دائم
- TR — اقامت موقت (ویزای توریستی، تحصیلی، کاری)
پروندههای اقامت دائم خود به دو دسته تقسیم میشوند:
- In-land — متقاضی داخل کاناداست
- OVS — متقاضی خارج از کاناداست (Overseas)
سه نوع بررسی در پروندههای اقامت دائم
در هر دو دسته In-land و OVS، سه نوع بررسی مجزا وجود دارد:
- Security Screening — بررسی امنیتی به معنای خاص
- Org Crime Screening — بررسی ارتباط با جرائم سازمانیافته
- HIRV Screening — بررسی نقض حقوق بشر و حقوق بینالملل
نسبت این سه با هم بسیار نامتوازن است. برای نمونه در سال ۲۰۱۹، از ۱۰٬۸۶۰ پرونده اقامت دائم داخل کانادا:
- Security Screening: ۱۰٬۶۹۵
- Org Crime Screening: ۱۳۵
- HIRV Screening: ۳۰
یعنی بیش از ۹۸ درصد ارجاعها از نوع «بررسی امنیتی» عمومی است. دو دسته دیگر بسیار نادرند.
این نکته عملی مهمی دارد: اگر پرونده شما به بررسی امنیتی رفته، به احتمال بسیار زیاد در همان دسته عمومی است، نه در دستههای حساستر.
سه دسته در پروندههای اقامت موقت: VIT ۳۴، ۳۵ و ۳۷
برای اقامت موقت، IRCC از سه برچسب استفاده میکند: VIT 34، VIT 35 و VIT 37.
خود سند این عبارتها را تعریف نکرده است. اما شمارهگذاری آنها دقیقاً با مواد قانون مهاجرت و پناهندگی کانادا (IRPA) منطبق است:
- ماده ۳۴ — عدم پذیرش به دلایل امنیتی (جاسوسی، براندازی، تروریسم، خطر برای امنیت کانادا)
- ماده ۳۵ — نقض حقوق بشر یا حقوق بینالملل (جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، مقامات ارشد رژیمهای تعیینشده)
- ماده ۳۷ — جرائم سازمانیافته
توزیع این سه دسته هم به همان اندازه نامتوازن است. در ۲۰۱۹ از ۴۷٬۹۴۵ پرونده اقامت موقت:
- VIT 34: ۴۴٬۶۹۵
- VIT 35: ۳٬۱۷۰
- VIT 37: ۸۰
چرا این تفکیک برای شما مهم است
وقتی وکیل یا مشاور شما یادداشتهای GCMS را میخواند، دیدن اینکه پرونده در کدام دسته قرار گرفته، تصویر واقعیتری از وضعیت میدهد:
- دسته عمومی (Security Screening یا VIT ۳۴): رایجترین حالت. معمولاً به معنای بررسی روتین سوابق است، نه وجود اتهام مشخص.
- VIT ۳۵ یا HIRV: معمولاً به سوابق شغلی در نهادهای دولتی، نظامی یا امنیتی مربوط میشود. این دسته برای متقاضیان ایرانی با سابقه خدمت سربازی یا کار در نهادهای دولتی اهمیت ویژه دارد.
- Org Crime یا VIT ۳۷: بسیار نادر و معمولاً مبتنی بر اطلاعات مشخص.
هیچکدام از این ارجاعها به خودی خود به معنای رد شدن نیست. در همین مجموعه داده، نرخ نتایج نامطلوب در کل جهان تنها ۱.۲۴ درصد است.
نکتهای درباره خدمت سربازی
یکی از پرتکرارترین پرسشها میان متقاضیان ایرانی این است که آیا خدمت سربازی اجباری میتواند مشکلساز شود.
خدمت سربازی عمومی و اجباری، به خودی خود، مبنای عدم پذیرش نیست. آنچه بررسی میشود ماهیت یگان خدمت، نقش فرد و ارتباط احتمالی با نهادهای تعیینشده است. ابهام در تاریخها یا شرح وظایف بیشتر از خود خدمت باعث طولانی شدن بررسی میشود.
به همین دلیل، دقت و یکدستی در شرح سوابق — در فرمها، رزومه و مصاحبه — عملاً مؤثرترین کاری است که یک متقاضی میتواند برای کوتاه کردن این مرحله انجام دهد.
منبع
ساختار و ارقام این نوشته از اسناد منتشرشده IRCC تحت قانون دسترسی به اطلاعات استخراج شده است؛ صفحات ۰۰۰۱۲۷ تا ۰۰۰۱۴۶، تهیهشده توسط OPP-DART-۲۰۲۵-۳۴۳۳۷. تطبیق برچسبهای VIT با مواد قانون IRPA بر اساس شمارهگذاری آنهاست؛ خود سند این عبارتها را تعریف نکرده است.
بیشتر بخوانید
- ایران در صدر جهان: ۴۷٬۶۳۵ پرونده ایرانی به بررسی امنیتی کانادا رفت
- چند درصد در بررسی امنیتی کانادا رد میشوند؟
- موج بررسی امنیتی؟ دادهها خلاف تصور رایج را نشان میدهند
