۱۰۰ اصطلاح پرتکرار مهاجرت کانادا — از اکسپرس اینتری و CRS تا GCMS و مانداموس — به زبان ساده فارسی، گردآوری تیم اول ویزا زیر نظر هادی ایمانی (RCIC #R522575). با جعبه جستجو، اصطلاح موردنظر را پیدا کنید.
اکسپرس اینتری (Express Entry)
سیستم آنلاین دولت کانادا برای مدیریت پروندههای اقامت دائم نیروی متخصص است و سه برنامه فدرال (نیروی متخصص، تجربه کانادایی و مشاغل فنی) و بخشی از برنامههای استانی را پوشش میدهد. داوطلبان پروفایل میسازند، با امتیاز CRS رتبهبندی میشوند و در راندهای دعوت، دعوتنامه (ITA) دریافت میکنند. اکسپرس اینتری خودش یک «برنامه» نیست، بلکه سازوکار انتخاب و دعوت است.
امتیاز سیآراس (CRS (Comprehensive Ranking System))
سیستم جامع رتبهبندی داوطلبان اکسپرس اینتری که بر اساس سن، تحصیلات، مهارت زبان، سابقه کار و عوامل تکمیلی، حداکثر ۱۲۰۰ امتیاز میدهد. هرچه امتیاز بالاتر باشد شانس دریافت دعوتنامه در راندها بیشتر است. از سال ۲۰۲۵ امتیاز پیشنهاد شغلی (جاب آفر) از این سیستم حذف شده است.
سیالبی (CLB (Canadian Language Benchmarks))
معیار استاندارد کانادا برای سنجش سطح زبان انگلیسی در دوازده سطح است. نمره آزمونهایی مثل آیلتس جنرال، سلپیپ و پیتیای کور به سطح CLB تبدیل میشود و همین سطح مبنای امتیاز زبان در CRS و حداقل شرط ورود به برنامههاست.
انسیالسی (NCLC (Niveaux de compétence linguistique canadiens))
معادل فرانسویِ CLB برای سنجش زبان فرانسه است و نمره آزمونهای TEF Canada و TCF Canada به آن تبدیل میشود. تسلط به فرانسه در سالهای اخیر مزیت بزرگی شده، چون راندهای دستهمحور جداگانهای برای فرانسهزبانها برگزار میشود.
دعوتنامه (آیتیای) (ITA (Invitation to Apply))
دعوتنامه رسمی IRCC که پس از انتخابشدن در یک راند اکسپرس اینتری صادر میشود و به داوطلب اجازه میدهد پرونده کامل اقامت دائم را ارسال کند. از لحظه دریافت ITA فقط ۶۰ روز برای بارگذاری مدارک فرصت دارید و اطلاعات پرونده باید دقیقاً با پروفایل همخوان باشد.
کوپیآر (تأییدیه اقامت دائم) (COPR (Confirmation of Permanent Residence))
سند تأیید اقامت دائم که پس از تصویب نهایی پرونده صادر میشود. با این سند فرایند «لندینگ» انجام میشود؛ یا هنگام ورود در مرز یا برای افراد داخل کانادا از طریق پورتال آنلاین IRCC. تاریخ اعتبار آن معمولاً با اعتبار معاینه پزشکی یا پاسپورت گره خورده و نباید از آن گذشت.
پیپیآر (درخواست پاسپورت) (PPR (Passport Request))
ایمیل یا نامهای از IRCC در مرحله پایانی پرونده که از متقاضی میخواهد پاسپورت خود را برای الصاق ویزا ارسال کند. دریافت PPR در عمل نشانه تأیید پرونده است. متقاضیان ایرانی معمولاً پاسپورت را از طریق مراکز VAC خارج از ایران تحویل میدهند.
پیآر (اقامت دائم) (PR (Permanent Residence / Permanent Resident))
وضعیت اقامت دائم کانادا که حق زندگی، کار و تحصیل در سراسر کشور را میدهد. برای حفظ آن باید در هر دوره پنجساله دستکم ۷۳۰ روز در کانادا حضور داشته باشید. پیآر با شهروندی فرق دارد ولی پس از مدتی اقامت، مسیر دریافت پاسپورت کانادا از همینجا میگذرد.
الامآیای (LMIA (Labour Market Impact Assessment))
ارزیابی بازار کار که کارفرمای کانادایی از وزارت اشتغال (ESDC) میگیرد تا ثابت کند استخدام نیروی خارجی به بازار کار داخلی آسیب نمیزند. LMIA مثبت مبنای بسیاری از ورک پرمیتهای بسته است. توجه کنید که از سال ۲۰۲۵ جاب آفر دیگر امتیاز CRS ندارد، اما همچنان برای گرفتن اجازه کار اهمیت دارد.
ورک پرمیت بعد از تحصیل (پیجیدبلیوپی) (PGWP (Post-Graduation Work Permit))
اجازه کار آزاد (اوپن) برای فارغالتحصیلان مؤسسات مجاز کانادا (DLI) که بسته به طول دوره تحصیل، معمولاً تا حداکثر سه سال صادر میشود. فقط یک بار در عمر قابل دریافت است. شرایط آن در سالهای اخیر چند بار سختتر شده (از جمله شرط رشته تحصیلی برای برخی دورههای کالجی)، پس قبل از انتخاب برنامه تحصیلی حتماً قواعد روز را بررسی کنید.
اوپن ورک پرمیت همسر (اسپاوزال) (SOWP (Spousal Open Work Permit))
اجازه کار آزاد برای همسر دانشجویان و شاغلان در کانادا. از سال ۲۰۲۵ شرایط آن محدود شده و عمدتاً همسران دانشجویان تحصیلات تکمیلی و همسران شاغلان در مشاغل تخصصی واجد شرایط هستند. پیش از برنامهریزی خانوادگی، واجد شرایط بودن را با قواعد روز چک کنید.
ویزای ویزیتوری (تیآروی) (TRV (Temporary Resident Visa))
همان ویزای اقامت موقت است؛ برچسبی که داخل پاسپورت زده میشود و اجازه سفر به کانادا را میدهد، چه به عنوان توریست، چه دانشجو یا نیروی کار. دارندگان پاسپورت ایران برای هر نوع ورود به کانادا به TRV نیاز دارند. داشتن ویزا به معنی تضمین ورود نیست؛ تصمیم نهایی با افسر مرزی است.
ایتیای (مجوز الکترونیکی سفر) (eTA (Electronic Travel Authorization))
مجوز الکترونیکی ارزان و سریع برای مسافران هواییِ کشورهایی که از ویزای کانادا معافاند. دارندگان پاسپورت ایرانی مشمول eTA نیستند و باید ویزای TRV بگیرند؛ اما ایرانیانی که پاسپورت دوم از کشورهای معاف دارند میتوانند با eTA سفر کنند.
نوتهای جیسیاماس (GCMS (Global Case Management System))
سیستم داخلی IRCC که تمام سوابق و یادداشتهای افسر درباره پرونده در آن ثبت میشود. با درخواست دسترسی به اطلاعات (ATIP) میتوان «نوتهای GCMS» را گرفت و دلیل واقعی ریجکتی یا وضعیت دقیق بررسی پرونده را فهمید. برای متقاضیان خارج از کانادا، درخواست معمولاً از طریق فردی مقیم کانادا ثبت میشود.
ایدیآر (درخواست مدارک تکمیلی) (ADR (Additional Document Request))
نامهای که افسر حین بررسی پرونده میفرستد و مدارک بیشتری (مثلاً سند مالی جدید یا فرم بهروز) میخواهد. باید دقیقاً همان مدارک خواستهشده را در مهلت تعیینشده ارسال کرد؛ بیپاسخ گذاشتن ADR معمولاً به تصمیمگیری با مدارک ناقص و ریجکتی میانجامد.
پیافال (نامه انصاف رویهای) (PFL (Procedural Fairness Letter))
نامهای که وقتی افسر نگرانی جدی درباره پرونده دارد — مثلاً شک به اصالت مدارک یا کتمان اطلاعات — پیش از تصمیم نهایی میفرستد و فرصت پاسخ میدهد. پاسخ ضعیف میتواند به ریجکتی و حتی پنج سال محرومیت به دلیل misrepresentation منجر شود، بنابراین پاسخ به PFL را جدی و در صورت امکان با کمک متخصص تهیه کنید.
نامه بیومتریک (بیآیال) (BIL (Biometric Instruction Letter))
نامه دستورالعمل انگشتنگاری که پس از ثبت درخواست صادر میشود و بدون آن مرکز VAC بیومتریک انجام نمیدهد. باید در مهلت ذکرشده در نامه (معمولاً ۳۰ روز) به یکی از مراکز مجاز مراجعه کنید؛ برای ایرانیان این یعنی سفر به کشوری که VAC دارد.
وک / مرکز درخواست ویزا (VAC (Visa Application Centre))
دفاتر طرف قرارداد IRCC (مانند VFS Global) که انگشتنگاری، تحویل پاسپورت و برخی خدمات اداری را انجام میدهند. در ایران VAC وجود ندارد؛ متقاضیان ایرانی معمولاً به استانبول، آنکارا، ایروان، تفلیس یا دبی مراجعه میکنند.
یوسیآی (شماره کلاینت) (UCI (Unique Client Identifier))
شماره شناسایی یکتای هر متقاضی نزد اداره مهاجرت کانادا که با اولین درخواست ساخته میشود و در تمام پروندههای بعدی ثابت میماند. آن را در نامههای IRCC و اکانت آنلاین میبینید و در مکاتبات و فرمها باید همیشه همان را وارد کنید.
کد شغلی ناک (NOC (National Occupational Classification))
سیستم ملی طبقهبندی مشاغل کانادا که به هر شغل یک کد پنجرقمی (نسخه NOC ۲۰۲۱) میدهد. انتخاب کد ناکِ درست و همخوان با شرح وظایف واقعی شما، یکی از حساسترین بخشهای پرونده اکسپرس اینتری و برنامههای استانی است و کد اشتباه از دلایل رایج ریجکتی است.
تییر (TEER (Training, Education, Experience and Responsibilities))
سطحبندی مشاغل در سیستم NOC از تییر ۰ (مدیریتی) تا تییر ۵ (بدون نیاز به آموزش خاص) بر اساس تحصیلات و مهارت لازم. بیشتر برنامههای مهاجرتی نیروی متخصص، از جمله اکسپرس اینتری، سابقه کار در تییرهای ۰ تا ۳ را میپذیرند.
پروفایل اکسپرس اینتری (Express Entry Profile)
پروفایل آنلاینی که داوطلب با اطلاعات سن، تحصیلات، نمره زبان و سابقه کار در سایت IRCC میسازد و با آن وارد استخر داوطلبان میشود. پروفایل ۱۲ ماه اعتبار دارد و اگر دعوت نشوید میتوانید دوباره بسازید. اطلاعات باید با مدارک قابل اثبات باشد، چون بعد از دعوت راستیآزمایی میشود.
استخر اکسپرس اینتری (پول) (Express Entry Pool)
مجموعه همه داوطلبانی که پروفایل فعال دارند و منتظر دعوتنامهاند. رتبه شما نسبی است؛ یعنی شانس دعوت به امتیاز بقیه افراد داخل استخر هم بستگی دارد، نه فقط به امتیاز خودتان. ترکیب استخر و حداقل امتیاز راندها مدام تغییر میکند.
راند دعوت (دراو) (Draw / Round of Invitations)
نوبتهایی که IRCC از استخر اکسپرس اینتری دعوت میکند؛ هر راند تعداد دعوتنامه و حداقل امتیاز (کاتآف) مشخصی دارد. راندها میتوانند عمومی، دستهمحور یا مخصوص یک برنامه (مثلاً فقط CEC یا فقط استانی) باشند و معمولاً هر چند هفته برگزار میشوند.
انتخاب دستهمحور (Category-Based Selection)
از سال ۲۰۲۳ اداره مهاجرت علاوه بر راندهای عمومی، راندهای ویژهای برای دستههای اولویتدار برگزار میکند؛ مانند تسلط به زبان فرانسه، مشاغل درمانی، آموزش، STEM و مشاغل فنی. کاتآف این راندها معمولاً پایینتر از راند عمومی است و فهرست دستهها هر سال بازنگری میشود.
برنامه استانی (پیانپی) (PNP (Provincial Nominee Program))
برنامههای مهاجرتی استانهای کانادا برای جذب نیروی مورد نیاز خودشان، هر کدام با شرایط و استریمهای متفاوت. نامزدی استانیِ همسو با اکسپرس اینتری ۶۰۰ امتیاز به CRS اضافه میکند؛ مسیر مستقیم (Base) خارج از اکسپرس اینتری هم وجود دارد. سهمیه استانها را دولت فدرال هر سال تعیین میکند.
نامزدی استانی (نامینیشن) (Provincial Nomination)
تأییدیهای که یک استان به داوطلب میدهد و نشان میدهد او را برای اقامت دائم معرفی کرده است. در مسیر همسو با اکسپرس اینتری، نامزدی ۶۰۰ امتیاز CRS میآورد و عملاً دریافت دعوتنامه را تضمین میکند. نامزدی معمولاً با تعهد به اقامت و کار در همان استان همراه است.
نیروی متخصص فدرال (افاسدبلیو) (FSW (Federal Skilled Worker))
برنامه فدرال برای متخصصانی که سابقه کارشان خارج از کاناداست و رایجترین مسیر ایرانیان در اکسپرس اینتری است. برای ورود باید در جدول واجد شرایط بودن (سن، تحصیلات، زبان، سابقه) حداقل ۶۷ از ۱۰۰ امتیاز بگیرید؛ انتخاب نهایی بر اساس امتیاز CRS در راندها انجام میشود و تمکن مالی هم لازم است.
تجربه کانادایی (سیایسی) (CEC (Canadian Experience Class))
برنامه اکسپرس اینتری برای کسانی که دستکم یک سال سابقه کار تخصصی (تییر ۰ تا ۳) در خود کانادا دارند؛ مسیر معمول دانشجویان بینالمللی پس از PGWP. مزیت آن معافیت از تمکن مالی و برگزاری راندهای اختصاصی برای این گروه است.
مشاغل فنی فدرال (افاستی) (FST (Federal Skilled Trades))
برنامه اکسپرس اینتری برای دارندگان مهارت در مشاغل فنی مثل جوشکاری، برق، لولهکشی و آشپزی. متقاضی باید دستکم دو سال سابقه در آن حرفه و یک پیشنهاد شغلی معتبر کانادایی یا گواهی صلاحیت از یک استان داشته باشد. حداقل نمره زبان آن از FSW پایینتر است.
تمکن مالی (Proof of Funds)
مدارک اثبات پول کافی و در دسترس برای هزینههای اسکان اولیه، متناسب با تعداد اعضای خانواده. برای برنامههای FSW و FST الزامی است، اما متقاضیان CEC و کسانی که مجوز کار و پیشنهاد شغلی معتبر دارند معافاند. مبالغ حداقلی را IRCC هر سال بهروزرسانی میکند، پس همیشه رقم روز را از سایت رسمی چک کنید.
بیومتریک (انگشتنگاری) (Biometrics)
ثبت اثر انگشت و عکس چهره که در مراکز VAC انجام میشود. برای درخواستهای اقامت موقت، بیومتریک ۱۰ سال اعتبار دارد و نیاز به تکرار نیست؛ برای اقامت دائم معمولاً باید دوباره انجام شود. چون در ایران VAC نیست، این مرحله مستلزم سفر به کشور ثالث است.
معاینه پزشکی مهاجرتی (Immigration Medical Exam (IME))
معاینهای که فقط توسط پزشکان مورد تأیید IRCC (پنل فیزیشن) انجام میشود و نتیجه آن مستقیم به اداره مهاجرت میرسد. برای اقامت دائم الزامی است و برای برخی درخواستهای موقت هم لازم میشود. نتیجه معاینه معمولاً ۱۲ ماه اعتبار دارد و زمانبندی آن باید با بقیه پرونده هماهنگ باشد.
گواهی عدم سوءپیشینه (Police Certificate / Police Clearance)
گواهی پلیس از هر کشوری که از ۱۸ سالگی به بعد، شش ماه یا بیشتر در آن زندگی کردهاید؛ برای پرونده اقامت دائم الزامی است. گواهی ایران از طریق سامانه خدمات الکترونیک انتظامی قابل دریافت است و نسخه انگلیسی یا ترجمه رسمی آن ارائه میشود. تاریخ صدور و اعتبار گواهیها باید با شرایط پرونده همخوان باشد.
اسپانسرشیپ خانوادگی (Family Sponsorship)
امکان اسپانسر شدن اعضای خانواده — همسر، فرزند وابسته، والدین و پدربزرگ/مادربزرگ — توسط شهروند یا مقیم دائم کانادا برای اقامت دائم. اسپانسرشیپ همسر رایجترین نوع آن است و به دو شکل داخل و خارج کانادا انجام میشود. برنامه والدین ظرفیت محدود و انتخاب قرعهای دارد و سوپرویزا جایگزین رایج آن است.
سوپر ویزا (Super Visa)
ویزای چندبار ورود مخصوص والدین و پدربزرگ/مادربزرگِ شهروندان و مقیمان دائم کانادا که اجازه اقامتهای طولانی — تا پنج سال در هر ورود — را میدهد. شرط اصلی آن، بیمه درمانی معتبر و اثبات حداقل درآمد فرزند در کاناداست. برای خانوادههایی که در قرعهکشی اسپانسرشیپ والدین انتخاب نمیشوند، مسیر جایگزین اصلی است.
اجازه تحصیل (استادی پرمیت) (Study Permit)
مجوز تحصیل در مؤسسات مجاز کانادا (DLI) که در کنار آن معمولاً ویزای TRV هم صادر میشود. برای دریافت آن پذیرش تحصیلی، تمکن مالی و برای بیشتر متقاضیان نامه تأییدیه استانی (PAL) لازم است. از سال ۲۰۲۴ کانادا سقف سالانه برای پذیرش دانشجوی بینالمللی گذاشته و شرایط سختگیرانهتر شده است.
اجازه کار (ورک پرمیت) (Work Permit)
مجوز قانونی کار در کانادا که دو نوع اصلی دارد: بسته (محدود به کارفرمای مشخص، معمولاً بر پایه LMIA) و آزاد یا اوپن (کار برای هر کارفرما، مانند PGWP و اوپن ورک پرمیت همسر). نوع ورک پرمیت تعیین میکند کجا و برای چه کسی میتوانید کار کنید و در مسیر اقامت دائم چه امتیازی میسازید.
مجوز کار کوآپ (Co-op Work Permit)
مجوز کار جداگانهای برای دانشجویانی که کارآموزی یا کوآپ بخش اجباری برنامه تحصیلیشان است. در کنار اجازه تحصیل صادر میشود و فقط برای همان کارآموزیِ مرتبط با تحصیل اعتبار دارد، نه کار عادی خارج از دانشگاه.
ویزیتور رکورد (Visitor Record)
سندی که برای تمدید یا تنظیم وضعیت بازدیدکننده از داخل کانادا صادر میشود و تاریخ جدیدی برای اقامت قانونی تعیین میکند. ویزا نیست؛ یعنی اگر از کانادا خارج شوید، برای بازگشت به ویزای معتبر جداگانه نیاز دارید. درخواست تمدید باید قبل از پایان وضعیت فعلی ثبت شود.
اعاده وضعیت (Restoration of Status)
اگر وضعیت موقت شما (دانشجویی، کاری یا ویزیتوری) در کانادا منقضی شود، تا ۹۰ روز فرصت دارید از داخل کانادا درخواست اعاده وضعیت بدهید. در این فاصله اجازه کار یا تحصیل ندارید تا وضعیت جدید تأیید شود. بعد از ۹۰ روز این امکان از بین میرود و معمولاً باید کانادا را ترک کنید.
قصد دوگانه (دوئال اینتنت) (Dual Intent)
اصلی پذیرفتهشده در قانون مهاجرت کانادا که فرد میتواند همزمان درخواست موقت (تحصیل، کار یا ویزیت) بدهد و قصد اقامت دائم هم داشته باشد. داشتن پرونده اقامت دائمِ در جریان، بهخودیخود دلیل ریجکتی ویزای موقت نیست؛ به شرطی که افسر قانع شود در صورت لزوم، در پایان اقامت مجاز کانادا را ترک میکنید.
کتمان حقایق (میسریپرزنتیشن) (Misrepresentation)
ارائه اطلاعات نادرست یا پنهانکردن اطلاعات مهم در هر بخش از پرونده مهاجرتی؛ حتی اشتباه سهوی یا خطای مشاور هم میتواند مشمول آن شود. پیامد آن سنگین است: پنج سال محرومیت از ورود و ثبت درخواست. اعلامنکردن ریجکتیهای قبلی (از هر کشوری) از رایجترین مصادیق آن در پروندههای ایرانیان است.
ریجکتی (ریفیوزال) (Refusal)
رد درخواست توسط افسر، که در نامه ریجکت فقط دلایل کلی ذکر میشود؛ برای فهم دلیل واقعی معمولاً نوتهای GCMS گرفته میشود. ریجکتی پایان راه نیست: بسته به مورد میتوان نقصها را رفع و دوباره اقدام کرد یا تصمیم را به دادگاه فدرال (بازبینی قضایی) برد. ریجکتیهای قبلی باید همیشه در پروندههای بعدی اعلام شوند.
بازبینی قضایی (جودیشال ریویو) (Judicial Review)
شکایت از تصمیم اداره مهاجرت در دادگاه فدرال کانادا که با اجازه (Leave) دادگاه آغاز میشود. دادگاه پرونده را از نو تصمیم نمیگیرد، بلکه معقول و منصفانه بودن تصمیم افسر را بررسی میکند و در صورت پیروزی، پرونده برای بررسی مجدد به افسر دیگری برمیگردد. مهلت اقدام کوتاه است و کار وکیل کانادایی است، نه مشاور مهاجرت.
ماندیمس (Mandamus (Writ of Mandamus))
دعوایی در دادگاه فدرال برای الزام IRCC به تصمیمگیری در پروندههایی که بیش از حد معقول بلاتکلیف ماندهاند؛ ابزار رایج پروندههای گرفتار در بررسیهای امنیتی طولانی، از جمله بسیاری از پروندههای ایرانیان. نتیجه ماندیمس صدور «تصمیم» است، نه لزوماً تأیید پرونده. معمولاً پیش از طرح دعوا، پیگیریها و اخطار رسمی انجام میشود.
مشاور رسمی مهاجرت (آرسیآیسی) (RCIC (Regulated Canadian Immigration Consultant))
مشاور مهاجرت دارای مجوز از نهاد نظارتی CICC که قانوناً میتواند در ازای دستمزد، مشاوره مهاجرتی بدهد و به عنوان نماینده رسمی، پرونده شما را نزد IRCC پیش ببرد. هر RCIC یک شماره مجوز دارد که در سایت CICC قابل استعلام است؛ کار با افراد بدون مجوز ریسک جدی برای پرونده شماست.
سیآیسیسی (کالج مشاوران مهاجرت) (CICC (College of Immigration and Citizenship Consultants))
نهاد نظارتی رسمی مشاوران مهاجرت و شهروندی کانادا که مجوز RCICها را صادر میکند، بر کارشان نظارت دارد و به شکایات رسیدگی میکند. پیش از پرداخت هر مبلغی به مشاور، نام و شماره مجوز او را در فهرست عمومی سایت CICC بررسی کنید.
اداره مهاجرت کانادا (آیآرسیسی) (IRCC (Immigration, Refugees and Citizenship Canada))
وزارتخانه فدرال مسئول ویزاهای موقت، اقامت دائم، پناهندگی و شهروندی کانادا؛ همان نهادی که قبلاً CIC نامیده میشد. تقریباً همه درخواستهای مهاجرتی به IRCC داده میشود و مرجع رسمی قوانین، فرمها و زمان پردازش، سایت همین اداره است.
مرزبانی کانادا (سیبیاسای) (CBSA (Canada Border Services Agency))
سازمان خدمات مرزی کانادا که افسرانش در فرودگاهها و مرزهای زمینی تصمیم نهایی درباره ورود هر مسافر را میگیرند. CBSA از IRCC جداست؛ مسئول بازرسی مرزی، اجرای دستور اخراج و بخشی از تحقیقات پروندههاست. داشتن ویزا تضمین ورود نیست و افسر CBSA حرف آخر را میزند.
مرز ورودی (پورت آو انتری) (POE (Port of Entry))
اولین نقطه ورود به خاک کانادا — فرودگاه یا مرز زمینی — جایی که افسر CBSA مدارک را بررسی و اجازه ورود صادر میکند. بسیاری از مراحل مهم همینجا انجام میشود: لندینگ اقامت دائم با COPR و صدور فیزیکی ورک پرمیت یا استادی پرمیت. پاسخهای شما به افسر در POE بخشی از سابقه رسمیتان میشود.
استارتاپ ویزا (Start-up Visa (SUV))
برنامه فدرال اقامت دائم برای کارآفرینانی که ایده کسبوکار نوآورانه دارند و نامه حمایت (Letter of Support) از یک سازمان تعیینشده — صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر، سرمایهگذار فرشته یا انکوباتور — دریافت کردهاند. حداقل زبان CLB ۵ و تمکن مالی لازم است و متقاضیان میتوانند در دوره انتظار برای اقامت، اجازه کار بگیرند. در سالهای اخیر سقف پذیرش و زمان رسیدگی این برنامه تغییرات زیادی داشته، بنابراین پیش از اقدام حتماً شرایط روز را بررسی کنید.
اجازه کار کارآفرینی C11 (C11 Entrepreneur Work Permit)
یک دسته اجازه کار معاف از LMIA در چارچوب برنامه تحرک بینالمللی (IMP) برای کارآفرینان و افراد خوداشتغالی که کسبوکارشان «منفعت قابلتوجه» اقتصادی، اجتماعی یا فرهنگی برای کانادا ایجاد میکند. متقاضی معمولاً باید مالکیت عمده کسبوکار، بیزینسپلن واقعبینانه و توان مالی اجرای آن را نشان دهد. C11 بهخودیخود اقامت دائم نمیدهد، اما میتواند پلی بهسوی برنامههای استانی یا فدرال باشد.
انتقال درونشرکتی (Intra-Company Transfer (ICT))
مسیری معاف از LMIA برای انتقال مدیران اجرایی، مدیران ارشد یا کارکنان دارای دانش تخصصی از یک شرکت خارجی به شعبه، زیرمجموعه یا شرکت وابسته آن در کانادا. شرکت باید رابطه شرکتی واقعی و فعالیت تجاری فعال در هر دو کشور داشته باشد و متقاضی معمولاً باید حداقل یک سال سابقه کار تماموقت در شرکت مبدأ داشته باشد. از سال ۲۰۲۴ قوانین این مسیر سختگیرانهتر تفسیر میشود و شرکت باید یک بنگاه چندملیتی واقعی باشد.
مالک-مدیر (Owner-Operator)
اصطلاحی برای فردی که مالک کسبوکاری در کانادا است و خودش آن را اداره میکند. استریم ویژه «Owner-Operator LMIA» که به این افراد اجازه کار بدون آگهی استخدام میداد در آوریل ۲۰۲۱ حذف شد. امروز مالک-مدیرها معمولاً از مسیر C11 (معاف از LMIA) یا LMIA معمولی با رعایت همه الزامات آن اقدام میکنند.
معافیت از LMIA (LMIA-Exempt)
به اجازههای کاری گفته میشود که برای صدورشان نیازی به ارزیابی بازار کار (LMIA) نیست و در چارچوب برنامه تحرک بینالمللی (IMP) صادر میشوند. نمونهها شامل انتقال درونشرکتی (ICT)، کارآفرینی C11، توافقنامههای تجاری مانند CUSMA و اجازه کار همسران است. در این حالت کارفرما بهجای LMIA، پیشنهاد شغلی را در پورتال کارفرمایان ثبت و هزینه کامپلاینس پرداخت میکند.
برنامه تحرک بینالمللی (International Mobility Program (IMP))
چتری از اجازههای کاری معاف از LMIA که هدفشان منافع گستردهتر اقتصادی و فرهنگی کاناداست، نه صرفاً پر کردن کمبود نیروی کار. ICT، C11، تجربه بینالمللی کانادا (IEC)، اجازه کار پس از تحصیل (PGWP) و اجازه کار همسران زیر همین برنامه صادر میشوند. IMP در مقابل برنامه TFWP قرار میگیرد که همیشه LMIA میخواهد.
برنامه کارگران خارجی موقت (Temporary Foreign Worker Program (TFWP))
برنامهای که به کارفرمایان کانادایی اجازه میدهد در صورت نبود نیروی داخلی، نیروی خارجی استخدام کنند و همیشه به LMIA مثبت نیاز دارد. این برنامه استریمهای جداگانهای برای مشاغل با دستمزد بالا و دستمزد پایین دارد و اداره ESDC بر آن نظارت میکند. در سالهای اخیر سهمیهها و شرایط استریم دستمزد پایین بهطور محسوسی محدودتر شده است.
اجازه کار آزاد (Open Work Permit)
اجازه کاری که به کارفرمای خاصی گره نخورده و دارنده آن میتواند برای تقریباً هر کارفرمایی در کانادا کار کند. نمونههای رایج شامل اجازه کار پس از تحصیل (PGWP)، اجازه کار پل ارتباطی (BOWP) و اجازه کار همسران است. توجه کنید که از سال ۲۰۲۵ شرایط اجازه کار آزاد برای همسران دانشجویان و شاغلان بهطور قابلتوجهی محدودتر شده است.
اجازه کار بسته (Closed (Employer-Specific) Work Permit)
اجازه کاری که فقط برای کارفرما، شغل و معمولاً محل کار مشخصی که روی آن درج شده اعتبار دارد. برای تغییر کارفرما باید اجازه کار جدید گرفت، هرچند در شرایط سوءاستفاده کارفرما امکان دریافت اجازه کار آزاد ویژه قربانیان وجود دارد. بیشتر اجازههای کاری مبتنی بر LMIA از این نوع هستند.
وضعیت حفظشده (Maintained Status)
اگر پیش از انقضای وضعیت اقامت موقت خود (تحصیلی، کاری یا بازدید) درخواست تمدید بدهید، تا زمان تصمیمگیری میتوانید با همان شرایط قبلی به تحصیل یا کار ادامه دهید. این وضعیت فقط تا زمانی معتبر است که در داخل کانادا بمانید؛ با خروج از کانادا از بین میرود. نام قدیمی این مفهوم «وضعیت ضمنی» (Implied Status) بود.
وضعیت ضمنی (Implied Status)
نام قدیمی همان مفهومی که اکنون اداره مهاجرت آن را «وضعیت حفظشده» (Maintained Status) مینامد. یعنی کسی که پیش از انقضای مدارکش درخواست تمدید داده، بهطور ضمنی تا صدور تصمیم، وضعیت قانونی دارد. در متون و فرمهای جدید IRCC دیگر از این عبارت استفاده نمیشود، اما در مقالات قدیمی زیاد دیده میشود.
اجازه کار پل ارتباطی (Bridging Open Work Permit (BOWP))
اجازه کار آزادی که به متقاضیان اقامت دائم (مثلاً اکسپرس انتری یا برنامههای استانی) داده میشود که پروندهشان مرحله بررسی کامل بودن مدارک را گذرانده و تأییدیه دریافت (AOR) گرفتهاند و در حال حاضر اجازه کار معتبر یا وضعیت حفظشده دارند. برخلاف قاعده قدیمی، لازم نیست اجازه کار فعلی نزدیک به انقضا باشد؛ از زمان رسیدن پرونده به این مرحله، هر وقت میتوان اقدام کرد. BOWP اجازه میدهد فرد بدون وقفه به کار ادامه دهد تا پرونده اقامت دائمش نهایی شود. این پرمیت فقط داخل کانادا قابل درخواست است.
اسپانسرشیپ همسر از داخل کانادا (Inland Spousal Sponsorship)
مسیر اسپانسرشیپ برای زوجهایی که هر دو داخل کانادا زندگی میکنند؛ همسرِ اسپانسرشونده معمولاً میتواند همزمان اجازه کار آزاد بگیرد. در طول رسیدگی، خروج طولانی از کانادا ریسک دارد چون این مسیر بر پایه حضور در کاناداست. در صورت ریجکت، حق تجدیدنظر در دادگاه مهاجرتی (IAD) وجود ندارد و تنها راه، فرجام قضایی در دادگاه فدرال است.
اسپانسرشیپ همسر از خارج کانادا (Outland Spousal Sponsorship)
مسیر اسپانسرشیپ کلاس خانواده که پرونده از طریق دفتر ویزای مسئول کشور محل اقامت متقاضی رسیدگی میشود؛ برای ایرانیان معمولاً دفتر آنکارا یا دفاتر منطقهای دیگر. متقاضی در طول رسیدگی آزادانه میتواند سفر کند و در صورت ریجکت، حق تجدیدنظر در IAD وجود دارد. حتی اگر همسر داخل کانادا باشد، انتخاب مسیر خارج از کانادا (Outland) مجاز است.
فرزند وابسته (Dependent Child)
فرزندی که زیر ۲۲ سال است و همسر یا پارتنر قانونی ندارد، میتواند بهعنوان همراه در پرونده اقامت والدین قرار گیرد. فرزندان ۲۲ سال به بالا فقط در صورتی وابسته محسوب میشوند که به دلیل شرایط جسمی یا روانی از پیش از ۲۲ سالگی به حمایت مالی والدین وابسته بوده باشند. دانشجو بودن فرزند بالای ۲۲ سال بهتنهایی او را وابسته نمیکند.
سن قفلشده (Lock-in Age)
سن فرزند وابسته در تاریخی که پرونده کامل به IRCC میرسد «قفل» میشود؛ یعنی اگر فرزند هنگام ثبت پرونده زیر ۲۲ سال باشد، رد شدن از این سن در طول پروسه او را از پرونده حذف نمیکند. به همین دلیل زمانبندی ثبت پرونده برای خانوادههای دارای فرزند نزدیک به ۲۲ سالگی بسیار حیاتی است.
مؤسسه آموزشی تعیینشده (Designated Learning Institution (DLI))
دانشگاه یا کالجی که استان مربوطه آن را برای پذیرش دانشجوی بینالمللی تأیید کرده و شماره DLI (با پیشوند O) دارد. اجازه تحصیل فقط با نامه پذیرش از یک DLI صادر میشود. توجه کنید که تحصیل در هر DLI لزوماً به اجازه کار پس از تحصیل (PGWP) منتهی نمیشود؛ واجد شرایط بودن مؤسسه و برنامه را جداگانه بررسی کنید.
تأییدیه استانی (Provincial Attestation Letter (PAL))
نامهای از استان یا قلمرو که تأیید میکند متقاضی در سهمیه پذیرش دانشجوی بینالمللی آن استان جا دارد؛ این الزام از سال ۲۰۲۴ همراه با سقف پذیرش دانشجویی برقرار شد. از سال ۲۰۲۵ اکثر دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا هم مشمول آن شدند، هرچند گروههایی مانند دانشآموزان مدارس و تمدیدیها در همان مؤسسه معافاند. در کبک معادل آن با عنوان PAL/TAL و در پیوند با CAQ صادر میشود.
استریم مستقیم دانشجویی (Student Direct Stream (SDS))
مسیر پردازش سریع اجازه تحصیل برای متقاضیان چند کشور مشخص که در نوامبر ۲۰۲۴ بهطور کامل بسته شد؛ ایران هیچوقت جزو کشورهای واجد شرایط آن نبود. اکنون همه متقاضیان، از جمله شهروندان آن کشورها، باید از مسیر عادی اجازه تحصیل اقدام کنند. داشتن GIC و پرداخت شهریه سال اول همچنان بهعنوان مدرک مالی قوی توصیه میشود.
گواهی سپرده تضمینی (Guaranteed Investment Certificate (GIC))
سپردهای نزد یک بانک کانادایی که دانشجو پیش از ورود باز میکند تا تمکن مالی هزینههای زندگیاش را اثبات کند؛ پول پس از ورود بهصورت اقساط ماهانه آزاد میشود. مبلغ حداقلی موردنیاز برای اثبات تمکن مالی دانشجویی هرچند وقت یکبار توسط IRCC بهروزرسانی میشود، پس همیشه رقم روز را از سایت رسمی چک کنید. برای ایرانیان، انتقال وجه به دلیل تحریمها معمولاً از طریق صرافیهای مجاز انجام میشود.
سرپرستی (کاستودین) (Custodianship)
وقتی دانشآموز زیر سن قانونی بدون والدین به کانادا میآید، باید یک بزرگسال مقیم کانادا بهعنوان سرپرست (Custodian) او تعیین شود. این کار با فرم اظهارنامه سرپرستی (IMM ۵۶۴۶) انجام میشود که هم والدین در کشور مبدأ و هم سرپرست در کانادا باید نسخههای آن را محضری امضا کنند. سرپرست مسئول مراقبت و تصمیمهای اضطراری مربوط به کودک در کاناداست.
تحصیل افراد زیر سن قانونی (Minor Study)
به تحصیل کودکان و نوجوانان زیر سن قانونی استان (۱۸ یا ۱۹ سال بسته به استان) گفته میشود. کودکی که از خارج کانادا اقدام میکند به اجازه تحصیل و در صورت نبود والدین، به سرپرست (کاستودین) نیاز دارد؛ اما کودکانی که خودشان یا والدینشان وضعیت قانونی در کانادا دارند معمولاً برای تحصیل در مقاطع ابتدایی و متوسطه به اجازه تحصیل جداگانه نیاز ندارند. جزئیات بسته به وضعیت والدین متفاوت است.
قانون شکست تساوی اکسپرس انتری (Express Entry Tie-Break Rule)
وقتی چند نفر دقیقاً همان امتیاز حداقلی راند (cut-off) را دارند، IRCC بر اساس تاریخ و ساعت ثبت پروفایل اکسپرس انتری تصمیم میگیرد؛ پروفایلی که زودتر ثبت شده دعوت میشود. این یعنی قدیمیتر بودن پروفایل در حالت تساوی یک مزیت واقعی است. تاریخ tie-break هر راند در نتایج رسمی همان راند اعلام میشود.
حداقل امتیاز دعوت (CRS Cut-off)
پایینترین امتیاز CRS که در یک راند دعوت اکسپرس انتری دعوتنامه (ITA) گرفته است. این عدد در هر راند متفاوت است و به نوع راند بستگی دارد؛ راندهای دستهای (مثلاً زبان فرانسه یا مشاغل درمانی) معمولاً cut-off پایینتری از راندهای عمومی دارند. برای تصمیمگیری، روند چند ماه اخیر را دنبال کنید نه فقط یک راند را.
دسته زبان فرانسه (French-Language Proficiency Category)
یکی از دستههای انتخاب مبتنی بر دسته (category-based) در اکسپرس انتری که از ۲۰۲۳ اجرا میشود و متقاضیان مسلط به فرانسه — معمولاً در سطح NCLC ۷ به بالا در هر چهار مهارت — را هدف میگیرد. راندهای این دسته معمولاً پایینترین cut-off را در بین همه راندها دارند و به همین دلیل یادگیری فرانسه برای بسیاری از ایرانیان به یک استراتژی جدی تبدیل شده است. مدرک زبان معتبر آن TEF Canada یا TCF Canada است.
دسته مشاغل درمانی و خدمات اجتماعی (Healthcare and Social Services Category)
دستهای از راندهای مبتنی بر دسته اکسپرس انتری که متقاضیان دارای سابقه کار در مشاغل درمانی مانند پرستاری، پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی و مراقبت را هدف میگیرد. برای واجد شرایط بودن معمولاً حداقل شش ماه سابقه کار پیوسته در یکی از کدهای شغلی (NOC) فهرستشده در سه سال اخیر لازم است. فهرست دقیق مشاغل هر دوره توسط IRCC اعلام میشود.
دسته مشاغل STEM (STEM Occupations Category)
دستهای از انتخاب مبتنی بر دسته اکسپرس انتری برای شاغلان علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات مانند توسعهدهندگان نرمافزار، دیتاساینتیستها و مهندسان. این دسته در برخی سالها در فهرست دستههای فعال IRCC بوده و در برخی سالها حذف شده است، بنابراین فعال بودن آن را در اعلامیه سالانه IRCC چک کنید. سابقه کار مرتبط در کدهای NOC مشخصشده شرط اصلی است.
دسته مشاغل فنی و حرفهای (Trade Occupations Category)
دستهای از راندهای اکسپرس انتری برای مشاغل فنی مانند برقکاری، نجاری، جوشکاری، لولهکشی و تکنسینهای تعمیرات که کانادا با کمبود جدی نیرو در آنها روبهروست. حداقل سابقه کار در کدهای شغلی اعلامشده شرط ورود است و cut-off این راندها معمولاً از راندهای عمومی پایینتر است. مدرک فنی رسمی و در برخی استانها گواهی صلاحیت (certification) اهمیت زیادی دارد.
دسته کشاورزی و صنایع غذایی (Agriculture and Agri-Food Category)
دستهای از انتخاب مبتنی بر دسته اکسپرس انتری برای مشاغلی مانند قصابی، کار در مزرعه و سرپرستی تولیدات کشاورزی. این دسته در سالهای اول انتخاب دستهای فعال بود اما در فهرست همه سالها حضور نداشته است؛ وضعیت فعلی آن را در اعلامیه سالانه دستههای IRCC بررسی کنید. تعداد دعوتشدگان این دسته معمولاً از بقیه دستهها کمتر بوده است.
دسته مشاغل آموزشی (Education Occupations Category)
جدیدترین دسته انتخاب مبتنی بر دسته اکسپرس انتری که از سال ۲۰۲۵ اضافه شد و معلمان، مربیان کودک و دستیاران آموزشی را هدف میگیرد. مانند بقیه دستهها، سابقه کار در کدهای NOC اعلامشده شرط اصلی است. اضافه شدن این دسته نشان میدهد فهرست دستهها هر سال بر اساس نیاز بازار کار کانادا بازنگری میشود.
امتیازهای قابلیت انتقال مهارت (Skill Transferability Points)
بخشی از امتیاز CRS (حداکثر ۱۰۰ امتیاز) که از ترکیب عوامل به دست میآید: تحصیلات همراه با زبان قوی یا سابقه کار کانادایی، و سابقه کار خارجی همراه با زبان قوی یا کار کانادایی. رسیدن زبان به CLB ۹ در هر چهار مهارت نقطه طلایی است، چون بخش بزرگی از این امتیازها را فعال میکند. به همین دلیل گاهی نیم نمره آیلتس دهها امتیاز CRS جابهجا میکند.
جدول گزینش ۶۷ امتیازی FSW (FSW Selection Grid (67 Points) vs CRS)
برنامه نیروی متخصص فدرال (FSW) یک جدول ۱۰۰ امتیازی جداگانه دارد که باید در آن حداقل ۶۷ امتیاز بگیرید تا اصلاً واجد شرایط ورود به استخر اکسپرس انتری شوید؛ معیارهای آن سن، تحصیلات، زبان، سابقه کار، جابآفر و سازگاری است. این جدول با امتیاز CRS فرق دارد: جدول ۶۷ امتیازی فقط «واجد شرایط بودن» را تعیین میکند و CRS رتبه شما را در استخر برای دریافت دعوتنامه مشخص میکند. بسیاری این دو را اشتباه میگیرند.
تمکن مالی اسکان (Settlement Funds (Proof of Funds))
مبلغی که متقاضیان برنامههای نیروی متخصص فدرال (FSW) و مشاغل فنی فدرال (FST) باید نشان دهند تا ثابت شود توان تأمین هزینههای اولیه زندگی خانواده در کانادا را دارند. این مبلغ بر اساس تعداد اعضای خانواده تعیین و هر سال توسط IRCC بهروزرسانی میشود، پس همیشه جدول جدید را چک کنید. متقاضیان کلاس تجربه کانادایی (CEC) و دارندگان جابآفر معتبر با اجازه کار از این شرط معافاند.
تمدید کارت اقامت دائم (PR Card Renewal)
کارت PR معمولاً پنج سال اعتبار دارد و باید از داخل کانادا برای تمدید آن اقدام کنید؛ هنگام تمدید، رعایت تعهد اقامت (۷۳۰ روز در پنج سال) بررسی میشود. منقضی شدن کارت به معنای از دست دادن اقامت دائم نیست، اما بدون کارت معتبر نمیتوانید با هواپیما یا وسایل نقلیه تجاری به کانادا بازگردید. مقیم دائمی که خارج از کانادا کارت معتبر ندارد باید سند سفر اقامت دائم (PRTD) بگیرد.
تعهد اقامت (Residency Obligation)
هر مقیم دائم کانادا باید در هر دوره پنجساله حداقل ۷۳۰ روز (دو سال) در کانادا حضور فیزیکی داشته باشد. برخی روزهای خارج از کانادا هم حساب میشوند: همراهی همسر یا والد شهروند کانادایی، یا کار تماموقت در خارج برای یک شرکت کانادایی. نقض این تعهد میتواند به از دست رفتن اقامت دائم منجر شود، هرچند حق تجدیدنظر با دلایل انساندوستانه وجود دارد.
آزمون شهروندی (Citizenship Test)
آزمونی ۲۰ سؤالی درباره تاریخ، ارزشها، نهادها و نمادهای کانادا که متقاضیان شهروندی ۱۸ تا ۵۴ سال باید در آن حداقل ۱۵ پاسخ درست بدهند. منبع رسمی آزمون کتابچه «Discover Canada» است و آزمون معمولاً آنلاین برگزار میشود. همین گروه سنی باید توانایی زبان انگلیسی یا فرانسه در سطح CLB ۴ را هم اثبات کنند.
حضور فیزیکی (Physical Presence)
شرط اصلی شهروندی کانادا: حداقل ۱٬۰۹۵ روز (سه سال) حضور فیزیکی در کانادا در پنج سال منتهی به تاریخ درخواست. روزهایی که پیش از دریافت اقامت دائم با وضعیت موقت قانونی (دانشجویی، کاری، پناهجویی پذیرفتهشده) در کانادا بودهاید، هر روز نیمروز و حداکثر تا سقف ۳۶۵ روز حساب میشود. محاسبه دقیق را با ابزار رسمی حضور فیزیکی IRCC انجام دهید.
درخواست بشردوستانه (Humanitarian and Compassionate (H&C) Application)
درخواست اقامت دائم بر مبنای دلایل انساندوستانه برای افرادی که واجد شرایط برنامههای عادی مهاجرت نیستند، مثلاً افراد بدون وضعیت قانونی در کانادا. افسر عواملی مانند میزان استقرار در کانادا، منافع عالیه کودکان درگیر و سختیهای بازگشت به کشور مبدأ را میسنجد. این مسیر کاملاً صلاحدیدی است، نرخ موفقیت محدودی دارد و باید با مستندسازی بسیار قوی ارائه شود.
ارزیابی خطر پیش از اخراج (Pre-Removal Risk Assessment (PRRA))
فرصتی برای افرادی که در آستانه اخراج از کانادا هستند تا نشان دهند بازگشت به کشورشان آنها را در معرض آزار، شکنجه یا خطر جانی قرار میدهد. اگر PRRA پذیرفته شود، فرد معمولاً وضعیت «فرد مورد حمایت» میگیرد و میتواند برای اقامت دائم اقدام کند. متقاضیان پناهندگی ریجکتشده معمولاً تا دوازده ماه پس از تصمیم منفی حق درخواست PRRA ندارند.
ممنوعالورودی (Inadmissibility (Medical / Criminal / Security))
وضعیتی که فرد را از دریافت ویزا یا اقامت کانادا محروم میکند و سه نوع اصلی دارد: پزشکی (بیماری خطرناک برای سلامت عمومی یا هزینه درمانی بیش از حد برای سیستم سلامت)، کیفری (سابقه محکومیت، حتی مواردی مانند رانندگی در حالت مستی) و امنیتی (ارتباط با جاسوسی، براندازی یا سازمانهای خاص). بسته به نوع، راهحلهایی مانند اجازه اقامت موقت (TRP)، بازپروری کیفری (rehabilitation) یا پاسخ حقوقی مستند وجود دارد. اگر نامهای درباره ممنوعالورودی گرفتید، پیش از پاسخ حتماً مشاوره تخصصی بگیرید.
بررسی امنیتی (Security Screening)
بررسی پیشینه متقاضیان توسط نهادهایی مانند CSIS و CBSA که بخشی عادی از پردازش ویزا و اقامت است اما زمان آن مشخص و قابل پیگیری مستقیم نیست. برای بسیاری از متقاضیان ایرانی — بهویژه با سوابق تحصیلی یا شغلی حساس مثل رشتههای خاص مهندسی یا خدمت در نهادهای دولتی — این مرحله دلیل اصلی طولانی شدن پرونده است. در صورت تأخیر بسیار طولانی، ابزارهایی مانند درخواست ماندیموس در دادگاه فدرال مطرح میشود.
نامه انصاف رویهای (Procedural Fairness Letter (PFL))
نامهای که افسر پیش از تصمیم منفی جدی — مانند اتهام ارائه اطلاعات نادرست (misrepresentation) یا ممنوعالورودی — میفرستد تا به شما فرصت پاسخ بدهد. مهلت پاسخ محدود است و کیفیت پاسخ میتواند بین ریجکت ساده و محرومیت پنجساله تفاوت ایجاد کند. دریافت PFL را جدی بگیرید و پاسخ را با کمک نماینده مجاز و مدارک مستند تنظیم کنید.
درخواست بازبینی (Reconsideration Request)
درخواستی غیررسمی از همان دفتر تصمیمگیرنده برای بازنگری در یک تصمیم منفی، معمولاً با استناد به اشتباه افسر یا نادیده گرفته شدن مدرکی که در پرونده بوده است. پذیرش آن کاملاً اختیاری است و فرم و مهلت رسمی ندارد، بنابراین جایگزین مطمئنی برای فرجام قضایی (Judicial Review) در دادگاه فدرال نیست. اگر مهلت فرجام قضایی در حال گذشتن است، به امید بازبینی آن را از دست ندهید.
نوتهای GCMS (GCMS Notes (formerly CAIPS))
GCMS سیستم یکپارچه مدیریت پروندههای IRCC است که سالها پیش جایگزین سیستم قدیمی CAIPS شد؛ «نوتها» یادداشتهای داخلی افسر درباره پرونده شماست. این نوتها از طریق درخواست دسترسی به اطلاعات (ATIP) قابل دریافت است و دقیقترین منبع برای فهمیدن دلیل واقعی ریجکت یا وضعیت فعلی پرونده محسوب میشود. درخواست باید توسط شهروند یا مقیم کانادا، یا از طریق نماینده در کانادا ثبت شود.
نماینده مجاز (Authorized Representative)
تنها سه گروه میتوانند در ازای دستمزد در امور مهاجرتی کانادا نمایندگی کنند: مشاوران رسمی مهاجرت (RCIC) عضو کالج CICC، وکلای عضو کانون وکلای یکی از استانها و نوتریهای کبک. هر نماینده — حتی رایگان — باید با فرم IMM ۵۴۷۶ به IRCC اعلام شود. پیش از عقد قرارداد، شماره عضویت مشاور را در سایت رسمی CICC استعلام کنید.
فرم IMM ۵۴۷۶ (IMM 5476 (Use of a Representative))
فرم رسمی IRCC برای معرفی یا لغو نماینده در پرونده مهاجرتی؛ با امضای آن به نماینده اجازه میدهید از طرف شما با اداره مهاجرت مکاتبه کند و اطلاعات پرونده را دریافت کند. اگر کسی برای پرونده شما پول میگیرد اما حاضر نیست این فرم را امضا کند، این یک زنگ خطر جدی و نشانه «مشاور سایه» است. لغو نمایندگی هم با همین فرم انجام میشود.
مشاور سایه (Ghost Consultant)
فردی بدون مجوز که در ازای پول پرونده مهاجرتی آماده میکند اما هویتش را در فرمها اعلام نمیکند و وانمود میشود متقاضی خودش اقدام کرده است. کار با مشاور سایه غیرقانونی است و اگر خطا یا دروغی در پرونده باشد، عواقب آن — از جمله اتهام misrepresentation و محرومیت پنجساله — مستقیماً گریبان خود متقاضی را میگیرد. همیشه شماره عضویت مشاور را در سایت CICC و اعلام رسمی او با فرم IMM ۵۴۷۶ را چک کنید.
قرارداد خدمات (ریتینر) (Retainer Agreement)
قرارداد کتبی بین شما و مشاور مهاجرت یا وکیل که دامنه دقیق خدمات، هزینهها، شرایط پرداخت و سیاست استرداد وجه را مشخص میکند. آییننامه رفتار حرفهای کالج CICC مشاوران رسمی را به داشتن این قرارداد ملزم میکند و نبود آن نشانه غیرحرفهای بودن است. پیش از امضا، همه بندها بهویژه شرایط فسخ و استرداد را با دقت بخوانید و نسخه امضاشده را نگه دارید.
حساب امانی (Escrow / Trust Account)
حسابی نزد شخص ثالث بیطرف که پول تا تحقق شرایط توافقشده در آن نگه داشته میشود و سپس آزاد میگردد؛ در پروندههای سرمایهگذاری و استارتاپ ویزا برای محافظت از سرمایه متقاضی کاربرد دارد. مشاوران رسمی مهاجرت هم موظفاند وجوه دریافتی بابت کارِ هنوز انجامنشده را در حساب جداگانه (Trust Account) نگه دارند، نه حساب شخصی. پرداخت مستقیم مبالغ بزرگ به حساب شخصی افراد، ریسک بالایی دارد.
اصطلاحی کم است یا سؤالی درباره پرونده خودتان دارید؟ ارزیابی رایگان را پر کنید یا وقت مشاوره با هادی ایمانی بگیرید.