اگر به کار و زندگی در یکی از شهرهای کوچک کانادا فکر کردهاید، این خبر به شما مربوط است. روز ۹ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ آبان ۱۴۰۵) وزیر مهاجرت کانادا، لنا متلج دیاب، در Pictou County (نوا اسکوشیا) اعلام کرد که دولت پایلوت مهاجرت جوامع روستایی (RCIP) را دائمی کرده است. این پایلوت از ۲۰۲۵ در ۱۴ شهر و منطقهی کانادا اجرا میشود. این تصمیم دیگر قانون است، چون مقررات تازهاش (SOR/۲۰۲۶-۲۱۷) از ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۳۰ مهر ۱۴۰۵) لازمالاجرا شده است.
پایلوت روز ۱ ژانویه ۲۰۲۷ (۱۱ دی ۱۴۰۵) بسته میشود و برنامهی مهاجرت جوامع روستایی (Rural Community Immigration Program) از همان روز جایش را میگیرد. برای شما این یعنی راه همان است که بود: اول جاب آفر (پیشنهاد کار) از کارفرمایی که خود شهر تأییدش کرده، بعد توصیهنامهی شهر (Community Recommendation) و در آخر درخواست اقامت دائم. فرقش این است که این راه دیگر تاریخ پایان ندارد.
چرا دائمی شدن این مسیر مهم است؟
پایلوت برنامهای آزمایشی است که وزیر مهاجرت با دستورالعمل وزارتی (Ministerial Instructions) راه میاندازد. قانون مهاجرت کانادا عمر چنین پایلوتی را حداکثر پنج سال گذاشته است و بعد از آن، پایلوت یا تمام میشود یا به برنامهای دائمی تبدیل میشود. پایلوتهای اقتصادی سقف پذیرش هم دارند، آن هم ۲٬۷۵۰ نفر در سال.
برای همین کارفرماها، شهرها و متقاضیها هر بار با این سؤال روبهرو بودند که این مسیر بعد از پایان پایلوت ادامه پیدا میکند یا نه. پایلوت قبلی، یعنی پایلوت مهاجرت روستایی و شمالی (RNIP)، از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ اجرا شد و بعد RCIP جایش را گرفت. اما حالا این مسیر بهعنوان یک برنامهی دائمی در خود مقررات مهاجرت کانادا نوشته شده و هدف پذیرشش را برنامهی سطوح مهاجرتی تعیین میکند.
به گفتهی اداره مهاجرت کانادا (IRCC)، این مدل جواب داده است. از ژانویه ۲۰۲۵ تا اوت ۲۰۲۶ شهرهای پایلوت بیش از ۱٬۹۵۰ کارفرما را تأیید کردهاند و بیش از ۴٬۷۰۰ جاب آفر و توصیهنامه صادر شده است. در پایلوت قبلی، RNIP، هم بیش از ۱۲٬۵۰۰ متقاضی و خانوادههایشان در شهرهای کوچک کانادا اقامت دائم گرفتند.
در برنامه سطوح مهاجرتی کانادا ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ این هدفها برای برنامهی دائمی آمده است:
| سال | هدف پذیرش | بازه |
|---|---|---|
| ۲۰۲۷ | ۵٬۵۰۰ | ۴٬۰۰۰ تا ۶٬۵۰۰ |
| ۲۰۲۸ | ۶٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ |
| ۲۰۲۹ | ۶٬۵۰۰ | ۴٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ |
این عددها را با تعداد جای خالی برای متقاضی تازه اشتباه نگیرید. هدف پذیرش همهی کسانی را میشمارد که از این مسیر اقامت دائم میگیرند، یعنی همسر و فرزندان را هم. پروندههای باقیماندهی پایلوت RCIP و پایلوت قبلی RNIP هم در همین عدد حساب میشوند. عددهای ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ هنوز قطعی نیستند و هر سال تأیید یا اصلاح میشوند.
چه چیزهایی مثل قبل میماند؟
اداره مهاجرت میگوید برنامهی دائمی همان مدل پایلوت را ادامه میدهد، یعنی شهرها و کارفرماها همچنان محور کارند و راه شما همان سه قدم است:
- جاب آفر از کارفرمای تأییدشده: هر شهر کارفرماهای محلی را بررسی میکند و به آنهایی که شرایط را دارند عنوان کارفرمای تأییدشده (Designated Employer) میدهد. فقط جاب آفر همین کارفرماها، آن هم در بخشهای اولویتدار شهر، قبول است.
- توصیهنامهی شهر: کارفرما درخواست توصیهنامهی شما را برای سازمان توسعهی اقتصادی همان شهر میفرستد. آن سازمان بررسی میکند که شغل در فهرست اولویتها باشد، جاب آفر واقعی باشد و شما شرطها را داشته باشید. اگر قبول کند، گواهی توصیهنامهی شهر را به شما میدهد.
- درخواست اقامت دائم: با این توصیهنامه پروندهتان را برای IRCC میفرستید. تصمیم نهایی هم با همین اداره است و توصیهنامه بهتنهایی اقامت دائم نیست.
طبق اعلام دولت، قرار است همان ۱۴ شهر و منطقهی پایلوت در برنامهی دائمی هم بمانند و در آینده جاهای دیگری هم به آن اضافه شوند. اما هنوز هیچکدام رسماً برای برنامهی دائمی تعیین نشدهاند و شرطهای ورود شهرهای تازه هم بعداً اعلام میشود. این ۱۴ جا در شش استاناند و برنامه در کبک اجرا نمیشود:
| استان | شهرها و مناطق |
|---|---|
| نوا اسکوشیا | Pictou County |
| انتاریو | North Bay، Sudbury، Timmins، Sault Ste. Marie، Thunder Bay |
| منیتوبا | Steinbach، Altona/Rhineland، Brandon |
| ساسکاچوان | Moose Jaw |
| آلبرتا | Claresholm |
| بریتیش کلمبیا | West Kootenay، North Okanagan Shuswap، Peace Liard |
بعضی از اینها یک شهر نیستند، بلکه منطقهای با چند شهر کوچکاند. هر کدام کارفرماهای تأییدشده و شغلهای خالیاش را در سایت خودش منتشر میکند و هر سال خودش تعیین میکند کدام بخشها و شغلها در اولویت باشند. زمان پذیرش و تعداد توصیهنامهها هم دست خود همان شهر است، پس ممکن است جایی که در نظر دارید همین حالا درخواست نگیرد.
چه شرایطی باید داشته باشید؟
مقررات تازه شرطهای متقاضی را تقریباً همانطور نوشته که در پایلوت بود. این شرطها را باید از روز درخواست اقامت دائم تا روز گرفتنش داشته باشید:
| شرط | چه لازم دارید |
|---|---|
| قصد زندگی در همان شهر | باید واقعاً بخواهید داخل محدودهی شهر یا منطقهای زندگی کنید که توصیهنامهاش را گرفتهاید. |
| توصیهنامهی شهر | گواهی توصیهنامهی معتبر از سازمان توسعهی اقتصادی همان شهر. |
| جاب آفر | جاب آفر تماموقت، دائمی و غیرفصلی از یک کارفرمای تأییدشده در همان شهر. |
| سابقهی کار | دستکم یک سال کار تماموقت (۱٬۵۶۰ ساعت) یا معادل پارهوقتش در سه سال گذشته، با حقوق، در شغلی که سطحش به جاب آفرتان نزدیک باشد. |
| زبان | نتیجهی آزمون مورد تأیید انگلیسی یا فرانسه که کمتر از دو سال از آن گذشته باشد، با حداقل نمره در هر چهار مهارت، بسته به سطح شغل (TEER) جاب آفر. |
| تحصیلات | دیپلم دبیرستان یا مدرک بالاتر از کانادا، یا مدرک خارجی دستکم همسطح دیپلم دبیرستان کانادا همراه با ارزیابی مدرک (ECA) که کمتر از پنج سال از آن گذشته باشد. |
| پول کافی | حداقل پولی که برای خودتان و خانوادهتان لازم است، مگر اینکه روز درخواست با اجازهی کار در کانادا مشغول کار باشید. |
| اقامت موقت معتبر | اگر داخل کانادا هستید، باید وضعیت اقامت موقتتان معتبر باشد. |
هر شغل در طبقهبندی مشاغل کانادا (NOC) یک کد پنجرقمی دارد و در یکی از سطحهای TEER 0 تا TEER 5 قرار میگیرد. سابقهی کارتان باید در سطحی باشد که با سطح جاب آفرتان جور دربیاید:
| سطح شغل جاب آفر | سابقهتان در کدام سطحها قبول است |
|---|---|
| TEER 0 یا TEER 1 | TEER 0 تا TEER 3 |
| TEER 2 | TEER 1 تا TEER 4 |
| TEER 3 یا TEER 4 | TEER 2 تا TEER 4 |
| TEER 5 | فقط همان کد پنجرقمی NOC جاب آفر |
کارهایی که کردهاید هم باید با شرح اصلی همان شغل در NOC و بیشترِ وظایف اصلیاش بخواند.
کار داوطلبانه و کارآموزی بدون حقوق حساب نمیشود. خوداشتغالی هم حساب نمیشود، مگر اینکه پزشک باشید و آن سابقه را با اجازهی طبابت به دست آورده باشید. سابقهی داخل کانادا هم فقط وقتی حساب میشود که در آن مدت اجازهی کار و اقامت موقت معتبر داشتهاید. برای پرستارها یک استثنا هست: سابقهی پرستار رسمی (NOC ۳۱۳۰۱) برای جاب آفر کمکپرستار (NOC ۳۳۱۰۲) یا مراقب در منزل (NOC ۴۴۱۰۱) هم قبول است.
نمرهی هر آزمون زبان را به سطح CLB تبدیل میکنند و حداقل سطحی که لازم دارید به سطح شغل جاب آفرتان بستگی دارد. این حداقل را باید در هر چهار مهارت، یعنی خواندن، نوشتن، شنیدن و صحبت کردن، بگیرید:
| سطح شغل جاب آفر | حداقل سطح زبان (CLB) |
|---|---|
| TEER 0 یا TEER 1 | CLB 6 |
| TEER 2 یا TEER 3 | CLB 5 |
| TEER 4 یا TEER 5 | CLB 4 |
برای انگلیسی، آزمونهای CELPIP-General و IELTS General Training و PTE Core قبول است و برای فرانسه، TEF Canada و TCF Canada. حداقل نمرهی IELTS General Training برای هر سطح این است:
- برای CLB 6: دستکم ۵ در خواندن و ۵٫۵ در هر کدام از نوشتن، شنیدن و صحبت کردن
- برای CLB 5: دستکم ۴ در خواندن و ۵ در هر کدام از سه مهارت دیگر
- برای CLB 4: دستکم ۳٫۵ در خواندن، ۴ در نوشتن، ۴٫۵ در شنیدن و ۴ در صحبت کردن
اما این حداقلها مال پایلوت است و در برنامهی دائمی، وزیر مهاجرت آنها را تعیین میکند. پس پیش از آزمون دادن، صفحهی برنامهی دائمی را هم نگاه کنید.
برای مدرک خارجی، ارزیابی را از یکی از سازمانهایی میگیرید که اداره مهاجرت تعیین کرده، مثل WES. اما اگر پزشکید، ارزیابی مدرکتان باید از Medical Council of Canada باشد. اگر هم داروسازید و برای کارتان مجوز لازم دارید، ارزیابی را باید از Pharmacy Examining Board of Canada بگیرید.
پولی که باید نشان دهید نصف خط کمدرآمدی مناطق روستایی است که ادارهی آمار کانادا (Statistics Canada) هر سال اعلام میکند. این مبلغ به تعداد اعضای خانواده بستگی دارد. خودتان، همسرتان و همهی فرزندان وابستهی خودتان و همسرتان را بشمارید، حتی اگر شهروند یا مقیم دائم کانادا باشند یا همراهتان نیایند:
| تعداد اعضای خانواده | حداقل پول (دلار کانادا) |
|---|---|
| ۱ نفر | ۱۰٬۵۰۷ |
| ۲ نفر | ۱۳٬۰۸۰ |
| ۳ نفر | ۱۶٬۰۸۰ |
| ۴ نفر | ۱۹٬۵۲۴ |
| ۵ نفر | ۲۲٬۱۴۳ |
| ۶ نفر | ۲۴٬۹۷۵ |
| ۷ نفر | ۲۷٬۸۰۶ |
| هر نفر بیشتر | ۲٬۸۳۱ دلار اضافه |
این جدول آخرین بار ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵ بهروز شده و هر سال عوض میشود، پس ممکن است عددهای ۲۰۲۷ فرق کنند. پول باید هم روز درخواست و هم روز صدور ویزای اقامت دائم در دسترستان باشد.
اگر روز درخواست اجازهی کار در کانادا دارید و واقعاً هم مشغول کارید، لازم نیست این پول را نشان دهید. اما داشتن ورک پرمیت بهتنهایی کافی نیست. مثلاً اگر ورک پرمیت باز دارید (از جمله ورک پرمیتی که از طریق همسرتان گرفتهاید) ولی کار نمیکنید، باید پول را نشان دهید.
معافیت فارغالتحصیلان از شرط سابقهی کار
اگر دانشجوی بینالمللی بودهاید، شاید اصلاً سابقهی کار لازم نداشته باشید. شرطش این است که مدرکتان را از یک دانشگاه یا کالج دولتی در همان شهری گرفته باشید که جاب آفرتان آنجاست و همهی اینها هم دربارهتان درست باشد:
- در تمام دوره مجوز تحصیل و اقامت موقت معتبر داشتهاید و تماموقت درس خواندهاید.
- مدرک را حداکثر ۱۸ ماه پیش از درخواست اقامت دائم گرفتهاید.
- دورهتان دستکم دو سال طول کشیده و در ۲۴ ماه آخر پیش از گرفتن مدرک، دستکم ۱۶ ماه در همان شهر بودهاید؛ یا
- فوقلیسانس یا دکترایی خواندهاید که کمتر از دو سال طول کشیده و در تمام مدت دوره در همان شهر بودهاید.
پس دورهی کوتاهتر از دو سال، اگر فوقلیسانس یا دکترا نباشد، این معافیت را ندارد. این سه نوع دوره هم معافیت ندارند:
- دورهای که بیش از نیمی از واحدهایش آموزش زبان انگلیسی یا فرانسه بوده است.
- دورهای که بیش از نیمیاش از راه دور بوده است.
- دورهای که با بورسیهای خواندهاید که شرطش برگشتن به کشورتان بوده است.
یادتان باشد که این معافیت فقط جای سابقهی کار را میگیرد و بقیهی شرطها، از جمله جاب آفر، سر جایش است.
مقررات تازه چه چیزهایی را روشن کرده است؟
مقررات تازه قاعدههای این مسیر را با جزئیات نوشته است و اینها مهمترینهایش برای شماست:
- اعتبار توصیهنامه یک سال است. توصیهنامهی برنامهی دائمی تا یک سال بعد از صدور اعتبار دارد، مگر اینکه زودتر لغو شود. در پایلوت این مدت شش ماه بود، پس برای فرستادن پرونده وقت بیشتری دارید.
- جاب آفر شرطهای روشنی دارد. کارفرما باید همان موقعی که جاب آفر را میدهد تأییدشده باشد و واقعاً همان کسبوکار را اداره کند. جاب آفر شرکتی که بیشتر سهمش مال شما یا همسرتان باشد، یا کنترلش مستقیم یا غیرمستقیم دست شما یا همسرتان باشد، قبول نیست. کار باید تماموقت، غیرفصلی و دائمی باشد و دستکم ۷۵ درصد ساعتهایش در همان شهر بگذرد. حقوق نباید از حداقل دستمزد قانونی و از بازهای که سایت کاریابی دولت کانادا (Job Bank) برای آن شغل اعلام کرده کمتر باشد و شهر میتواند حداقل بالاتری هم بگذارد. کارفرما نمیتواند زبانی جز انگلیسی یا فرانسه از شما بخواهد و سابقهی کار یا تحصیلاتتان هم باید نشان دهد که از پس این کار برمیآیید.
- شهر میتواند بین متقاضیها اولویت بگذارد. هر شهر میتواند توصیهنامهها را بر اساس شغل، حقوق، سابقهی کار، زبان، تحصیلات و ارتباط شما با همان شهر اولویتبندی کند. یعنی رسیدن به حداقل شرطها همیشه کافی نیست.
- کارفرماها بررسی میشوند و آموزش میبینند. کارفرما برای تأیید شدن باید کسبوکار واقعی در یکی از بخشهای اولویتدار داشته باشد، دورههای آموزشی اجباری را بگذراند و متعهد شود به جاافتادن شما و خانوادهتان کمک کند. کارفرماهای تأییدشده از خط پشتیبانی ویژهی دولت فدرال (Dedicated Service Channel) هم دربارهی قاعدههای برنامه راهنمایی میگیرند. اگر کارفرما یا واسطهاش از شما پولی بگیرد، شهر میتواند تأیید او را لغو کند و آن وقت توصیهنامهای هم که بر پایهی جاب آفر او گرفتهاید لغو میشود. پس اگر کسی بابت جاب آفر از شما پول خواست، ندهید. البته اگر پروندهی اقامت دائم را فرستاده باشید و در کار خلاف کارفرما نقشی نداشته باشید، میتوانید جاب آفرتان را با پیشنهاد تازهای از کارفرمای تأییدشدهی دیگری عوض کنید.
- توصیهنامه هزینه ندارد. سازمان توسعهی اقتصادی شهر حق ندارد برای صدور، تغییر یا لغو توصیهنامه یا برای تأیید کارفرما پول بگیرد.
- جزئیات ورک پرمیت برنامهی دائمی هنوز اعلام نشده است. در پایلوت، کسی که درخواست اقامت دائم داده میتواند برای ورک پرمیت دوسالهی وابسته به همان کارفرما درخواست بدهد. همسرش هم میتواند برای یک ورک پرمیت باز درخواست بدهد که فقط برای کار در همان شهر معتبر است. اما IRCC هنوز جزئیات ورک پرمیت برنامهی دائمی را منتشر نکرده است.
اگر همین حالا در مسیر پایلوت RCIP هستید، چه باید بکنید؟
شهرها تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۰ دی ۱۴۰۵) وقت دارند توصیهنامههای پایلوت را نهایی کنند و از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ میتوانند توصیهنامهی برنامهی دائمی بدهند. برای همین تکلیف شما بیش از هر چیز به تاریخ توصیهنامهتان بستگی دارد:
| وضعیت شما | یعنی چه |
|---|---|
| تاریخ توصیهنامهتان ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ یا پیش از آن است | باید پیش از تمام شدن اعتبارش، که در پایلوت شش ماه است، درخواست اقامت دائم را با فرمهای پایلوت بفرستید. |
| توصیهنامهی پایلوت دارید و میخواهید از برنامهی دائمی درخواست بدهید | نمیشود. طبق مقررات تازه، توصیهنامهی پایلوت برای برنامهی دائمی قبول نیست. |
| درخواست اقامت دائم را فرستادهاید | بررسی پروندههایی که به IRCC رسیده ادامه پیدا میکند. اگر شرایطش را داشته باشید، هنوز میتوانید برای ورک پرمیت درخواست بدهید تا در مدت بررسی کار کنید. |
| هنوز دنبال جاب آفرید | از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ شهرها میتوانند توصیهنامهی برنامهی دائمی بدهند و اگر توصیهنامهتان از این تاریخ به بعد باشد، پرونده را با فرمهای برنامهی دائمی میفرستید. سایت همان شهر را دنبال کنید، چون فهرست کارفرماها و زمان پذیرش را خود شهر اعلام میکند. |
پایلوت ۱ ژانویه ۲۰۲۷ بسته میشود، اما دستورالعملهای آن تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ اعتبار دارد تا کسانی که توصیهنامهی پایلوت گرفتهاند بتوانند درخواستشان را بفرستند. البته مهلت خود شما تاریخ تمام شدن اعتبار توصیهنامهتان است، نه ۳۰ ژوئن. برای همین اگر توصیهنامهی پایلوت دارید یا تا پایان دسامبر میگیرید، منتظر برنامهی دائمی نمانید و مدارکتان را از همین حالا آماده کنید.
این مسیر به درد چه کسانی میخورد؟
این مسیر برای کسی است که واقعاً میخواهد در یکی از این شهرها کار و زندگی کند، چون قصد زندگی در همان شهر خودش یکی از شرطهاست. با این حساب، بیشتر به کار این گروهها میآید:
- کسانی که در بخشهای پرتقاضای این شهرها سابقه دارند. به گفتهی اداره مهاجرت، تازهواردهای این پایلوت در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در بخشهایی مثل بهداشت و درمان، آموزش، و فروش و خدمات به پر شدن کمبود نیرو کمک کردهاند. اما فهرست اولویتها را هر شهر خودش تعیین میکند، پس فهرست همان شهر را ببینید.
- دانشجوهای بینالمللی کالج یا دانشگاه دولتی یکی از این شهرها. اگر شرطهای معافیت را داشته باشید، بدون سابقهی کار هم میتوانید از این مسیر اقدام کنید، البته باز هم جاب آفر از کارفرمای تأییدشدهی همان شهر لازم دارید.
- کسانی که همین حالا در یکی از این شهرها کار میکنند. اگر کارفرمایتان جزو کارفرماهای تأییدشده است و شغلتان شرطهای جاب آفر را دارد، بخشی از راه را رفتهاید. سابقهی کارتان در کانادا هم، اگر با اجازهی کار و اقامت موقت معتبر به دست آمده باشد و بقیهی شرطهای سابقه را داشته باشد، حساب میشود. اگر روز درخواست اقامت دائم هم با اجازهی کار سر کار باشید، لازم نیست پول نشان دهید.
سختترین قدم این مسیر جاب آفر است، چون بدون جاب آفر از کارفرمای تأییدشده هیچ راهی به این برنامه نیست و هر شهر هم فقط تعداد محدودی توصیهنامه میدهد. برای همین پیش از اینکه روی هر جاب آفری حساب کنید، اسم کارفرما را در فهرست کارفرماهای تأییدشدهی سایت همان شهر پیدا کنید. جزئیات هر شهر و منطقه، راه پیدا کردن کار و مدارک لازم را در راهنمای کامل مهاجرت به مناطق روستایی کانادا (RCIP) آوردهایم.
اگر میخواهید بدانید این مسیر یا مسیرهای دیگر مهاجرت به کانادا با سابقه و شرایط شما جور است یا نه، فرم ارزیابی رایگان را پر کنید.
منابع رسمی
- خبر رسمی اداره مهاجرت کانادا دربارهی دائمی شدن پایلوت RCIP، منتشرشده در ۹ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ آبان ۱۴۰۵)
- معرفی برنامهی مهاجرت جوامع روستایی و فهرست ۱۴ شهر و منطقه، منتشرشده در ۹ نوامبر ۲۰۲۶
- متن مقررات SOR/۲۰۲۶-۲۱۷ در روزنامهی رسمی کانادا (Canada Gazette, Part II)، منتشرشده در ۴ نوامبر ۲۰۲۶
- صفحهی برنامهی دائمی مهاجرت جوامع روستایی، که از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ باز میشود
- صفحهی پایلوت RCIP، که از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ بسته میشود
- شرایط متقاضی در پایلوت
- سابقهی کار و معافیت فارغالتحصیلان
- جدول پول لازم، بهروزشده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵
- جاب آفر، توصیهنامهی شهر و سایت هر شهر و منطقه
- برنامه سطوح مهاجرتی ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹، منتشرشده در ۵ نوامبر ۲۰۲۶
این نوشته اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی نیست؛ آنچه شرح داده شد قواعد منتشرشده مرجع رسمی است، نه ارزیابی هیچ پرونده مشخصی. هادی ایمانی، مشاور رسمی مهاجرت کانادا با شماره پروانه R522575 در تورنتو کار میکند و این پروانه فقط مربوط به مهاجرت به کاناداست.