اگر می‌خواهید کسب‌وکار تازه‌ای را خودتان در انگلیس راه بیندازید، احتمالاً دنبال ویزای استارتاپ انگلیس گشته‌اید، اما ویزای Start-up از ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳ بسته شده است. مسیری که امروز برای بنیان‌گذاران باز است، ویزای Innovator Founder است، یعنی ویزای بنیان‌گذار کسب‌وکار نوآور. این ویزا حداقل سرمایه ندارد و رقم ۵۰ هزار پوندی که شاید شنیده‌اید، فقط یکی از معیارهای اقامت دائم (ILR) است.
این مسیر برای بنیان‌گذاری است که خودش کار را می‌گرداند
اگر دست‌کم ۱۸ سال دارید و طرح کسب‌وکار (بیزینس پلن) را خودتان نوشته‌اید یا سهم جدی در نوشتنش داشته‌اید، شرط اول را دارید. بعد باید هر روز خودتان طرح را اجرا کنید، چه تنها بنیان‌گذار باشید چه عضو کلیدی تیم. کسب‌وکارتان هم باید تازه، نوآورانه، اجراشدنی و قابل رشد باشد.
شرط دیگر زبان است: انگلیسی‌تان باید در هر چهار مهارت دست‌کم در سطح B2 باشد و ایرانی‌ها از این شرط معاف نیستند. این را مثلاً با یکی از آزمون‌های SELT، یعنی آزمون‌های زبانی که وزارت کشور بریتانیا (Home Office) قبول دارد، نشان می‌دهید.
این مسیر به کار سه گروه نمی‌آید:
- سرمایه‌گذاری که فقط پول می‌گذارد: اگر نقش شما در کسب‌وکار فقط پول گذاشتن باشد، درخواستتان رد می‌شود.
- خریدار سهم شرکتی که فعالیتش شروع شده: به کسب‌وکاری که فعالیت تجاری دارد نمی‌توانید بپیوندید. فقط اگر در نوشتن طرح سهم جدی داشته‌اید، می‌توانید به شرکتی بپیوندید که در انگلیس ثبت شده اما هنوز فعالیت تجاری‌اش را شروع نکرده است.
- کسی که اجازه هر کاری را می‌خواهد: بیرون از شرکت خودتان فقط در شغل‌هایی می‌توانید کار کنید که در چارچوب صلاحیت‌های انگلیس (RQF) دست‌کم سطح ۳ باشند. حتی از طریق آژانس یا شرکت خودتان هم نمی‌توانید به‌عنوان نیروی پیمانکاری برای شرکت دیگری کار کنید.
قدم اول: گرفتن تاییدیه پیش از درخواست ویزا
پیش از هر کاری باید تاییدیه (Endorsement) از یک نهاد تاییدکننده بگیرید، یعنی سازمانی که دولت بریتانیا برای سنجیدن طرح‌ها تعیین کرده است. امروز فقط سه نهاد از همه درخواست می‌پذیرند: UK Endorsing Services و Innovator International و Envestors. اگر چند نفر با هم بنیان‌گذار هستید، هر کدام از شما تاییدیه جداگانه لازم دارد. اگر هم سازمانی بیرون از فهرست رسمی دولت بریتانیا به شما تاییدیه پیشنهاد داد، می‌توانید گزارشش کنید.
نامه تاییدیه فقط تا سه ماه بعد از صدورش برای درخواست ویزا به کار می‌آید. نهاد تاییدکننده منبع پولتان و روش انتقالش را هم بررسی می‌کند، پس اگر پول با صرافی یا حواله از ایران بیرون آمده، رسید هر مرحله انتقال را نگه دارید.
کارتان با نهاد تاییدکننده بعد از گرفتن ویزا تمام نمی‌شود، چون دست‌کم دو جلسه پیگیری (contact point) با آن دارید، معمولاً بعد از ۱۲ و ۲۴ ماه. فقط حواستان باشد که اگر حتی یک جلسه را از دست بدهید، ممکن است ویزایتان لغو شود. اگر هم نهاد حمایتش را پس بگیرد یا از فهرست حذف شود، ممکن است مدت اقامتتان کوتاه شود.
هزینه واقعی بیشتر از هزینه ویزاست
شما و هر یک از همراهانتان هزینه ویزا و هزینه بیمه سلامت (IHS) را جدا می‌پردازید. نهاد تاییدکننده هم برای بررسی طرح و جلسه‌های پیگیری پول می‌گیرد و ممکن است مالیات بر ارزش افزوده (VAT) به این مبلغ اضافه شود. پیش از پرداخت به هر نهادی، شرایط بازپرداخت را کتبی بگیرید.
| مورد | مبلغ | توضیح |
|---|---|---|
| هزینه ویزا، درخواست از بیرون انگلیس | ۱٬۳۵۷ پوند | برای هر نفر؛ متقاضی اصلی و هر کدام از همراهان جدا می‌پردازند |
| هزینه ویزا، تمدید یا تغییر ویزا داخل انگلیس | ۱٬۶۹۳ پوند | برای هر نفر |
| هزینه بیمه سلامت (IHS)، بزرگسال | ۱٬۰۳۵ پوند در سال | برای ویزای سه‌ساله ۳٬۱۰۵ پوند |
| هزینه بیمه سلامت (IHS)، زیر ۱۸ سال | ۷۷۶ پوند در سال | برای کسی که در روز درخواست زیر ۱۸ سال دارد |
| ارزیابی نهاد تاییدکننده | ۱٬۰۰۰ پوند | بدون احتساب مالیات بر ارزش افزوده (VAT)؛ این مبلغ را به خود نهاد می‌پردازید |
| جلسه پیگیری با نهاد تاییدکننده | ۵۰۰ پوند برای هر جلسه | دست‌کم دو جلسه؛ بدون احتساب VAT |
| تمکن مالی متقاضی اصلی | ۱٬۲۷۰ پوند | هزینه نیست؛ باید ۲۸ روز در حساب خودتان بماند |
| تمکن مالی همراهان | همسر ۲۸۵ · فرزند اول ۳۱۵ · هر فرزند دیگر ۲۰۰ پوند | علاوه بر ۱٬۲۷۰ پوند و با همان شرط ۲۸ روز |
| درخواست اقامت دائم (ILR) | ۳٬۲۲۶ پوند برای هر نفر | به‌اضافه آزمون Life in the UK (۵۰ پوند) و تاییدیه دوباره نهاد (۱٬۰۰۰ پوند، بدون احتساب VAT) |
تمکن مالی وقتی پولتان در ایران است
برای خرج زندگی‌تان باید دست‌کم ۱٬۲۷۰ پوند را ۲۸ روز در حسابی به نام خودتان نگه دارید. پولی که برای سرمایه‌گذاری در کسب‌وکار کنار گذاشته‌اید، جزو این مبلغ حساب نمی‌شود. تاریخ آخرین صورت‌حساب هم نباید بیش از ۳۱ روز قبل از درخواست باشد.
اگر پولتان ریالی است، نه با نرخ بازار، بلکه با نرخ ماهانه کنسولی وزارت خارجه بریتانیا (FCDO) تبدیل می‌شود. با نرخ اکتبر ۲۰۲۶، همان ۱٬۲۷۰ پوند حدود ۴۰۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است، اما این نرخ هر ماه عوض می‌شود، پس نرخ ماه درخواستتان را ببینید.
پول فقط وقتی قبول می‌شود که وزارت کشور بریتانیا بتواند حسابتان را استعلام کند، بانک زیر نظر نهاد ناظر کشوری باشد که در آن کار می‌کند و سوابقش را الکترونیکی نگه دارد. هیچ منبع رسمی نمی‌گوید صورت‌حساب بانک ایرانی پذیرفته یا رد می‌شود، پس پیش از شروع ۲۸ روز، مطمئن شوید حسابتان این سه شرط را دارد.
درخواست از ایران: نکته‌های عملی
در قوانین این ویزا هیچ ملیتی از درخواست منع نشده، اما درخواست را باید در کشوری بدهید که در آن زندگی می‌کنید، نه جایی که فقط موقتاً در آن هستید. اینکه درخواست دادن در کشوری دیگر چه پیامدی دارد، در هیچ متن رسمی نیامده است.
سایت دولت بریتانیا برای ایران به مرکز ویزای VFS Global لینک می‌دهد، اما هیچ منبع رسمی بریتانیا روشن نکرده که مرکز ویزای تهران الان کار می‌کند یا نه. اپلیکیشن ID Check گذرنامه ایرانی را قبول نمی‌کند، پس احتمالاً برای بیومتریک باید به مرکز ویزا بروید.
تست سل فقط وقتی لازم است که دست‌کم شش ماه پیوسته در یکی از کشورهای فهرست این تست، مثل عراق، ارمنستان یا گرجستان، بوده باشید و بخشی از این مدت در شش ماه پیش از درخواست باشد. ایران، ترکیه و امارات در این فهرست نیستند.
اصل هر مدرک فارسی را با ترجمه انگلیسی کامل و تاریخ‌داری بفرستید که مترجم یا دارالترجمه درستی‌اش را تایید کند و نام کامل، امضا و راه تماسش را بنویسد. یادتان باشد که اگر درخواستتان از بیرون انگلیس رد شود، حق اعتراض (appeal) ندارید، پس پرونده‌تان باید از همان بار اول کامل باشد.
همسر و فرزندانتان
همسر یا شریک زندگی‌تان، اگر دست‌کم ۱۸ سال داشته باشد، و فرزندان زیر ۱۸ سالتان می‌توانند با شما بیایند، اما هر کدام باید جداگانه درخواست بدهد و هزینه‌هایش را بپردازد. برای هر کدام هم باید مبلغی را که در جدول آمده ۲۸ روز در حساب نگه دارید. همسر و فرزندانتان، جز به‌عنوان ورزشکار حرفه‌ای، اجازه کار دارند.
شرط‌های اقامت دائم پس از سه سال
پس از سه سال اقامت به‌عنوان دارنده اصلی این ویزا، می‌توانید از داخل انگلیس درخواست اقامت دائم بدهید، اما این اقامت خودبه‌خود داده نمی‌شود. تاییدیه تازه‌ای لازم دارید که نشان بدهد کسب‌وکارتان فعال است، در اجرای طرح پیشرفت جدی داشته و شما هنوز در آن نقش کلیدی دارید.
کسب‌وکارتان هم باید دست‌کم دو تا از هفت معیار رسمی را برآورده کند، مثلاً دست‌کم ۵۰ هزار پوند سرمایه‌ای که واقعاً خرج شده، دست‌کم یک میلیون پوند درآمد ناخالص در آخرین سال کامل یا معادل ۱۰ شغل تمام‌وقت برای ساکنان دائم انگلیس.
آزمون زندگی در انگلیس (Life in the UK) هم شرط است. اگر زیاد به ایران سفر می‌کنید، روزها را بشمارید، چون نباید در هیچ دوره دوازده‌ماهه‌ای بیش از ۱۸۰ روز بیرون از انگلیس باشید. اگر سر سه سال به این شرط‌ها نرسیده باشید، می‌توانید با تاییدیه تازه درخواست تمدید بدهید. هر تمدید حداکثر سه سال است و تعداد تمدیدها محدود نیست.
اما همسرتان برای اقامت دائم باید پنج سال در انگلیس مانده باشد، نه سه سال. اگر همسر یا فرزندانتان از ۲۶ مارس ۲۰۲۷ به بعد درخواست اقامت دائم بدهند، در صحبت کردن و شنیدن انگلیسی سطح B2 لازم دارند، مگر اینکه معاف باشند.
اگر بین چند کشور مرددید، ویزای استارتاپ هلند، فنلاند و استونی یا راه‌های دیگر مهاجرت به انگلیس را هم ببینید. پیش از پرداخت به نهاد تاییدکننده، می‌توانید طرح، منبع پول و محل درخواستتان را در یک جلسه مشاوره با ما مرور کنید.
سوالات متداول
آیا برای اقامت دائم این ویزا تغییری پیشنهاد شده است؟
دولت بریتانیا طرحی به نام «اقامت دائم اکتسابی» پیشنهاد کرده که نظرخواهی‌اش ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ بسته شد و تا ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ نتیجه‌اش منتشر نشده است. پیشنهادش این است که مدت پایه لازم برای گرفتن اقامت دائم ۱۰ سال باشد و برای دارندگان این ویزا که سه سال پیوسته در انگلیس مانده‌اند، تا ۷ سال از آن کم شود. در همین طرح پرسیده شده که این قواعد شامل کسانی هم بشود که الان در انگلیس‌اند و هنوز اقامت دائم ندارند یا نه. این فقط پیشنهاد است و تاریخی برای اجرایش اعلام نشده است.
منابع رسمی
راهنمای ویزای Innovator Founder، قوانین این ویزا، فهرست نهادهای تاییدکننده، جدول هزینه‌ها، قوانین تمکن مالی، محل درخواست و ترجمه مدارک، طرح پیشنهادی اقامت دائم اکتسابی
این نوشته اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی نیست؛ آنچه شرح داده شد قواعد منتشرشدهٔ مرجع رسمی است، نه ارزیابی هیچ پروندهٔ مشخصی.
