«ورک پرمیت مخصوص فرانسهزبانها (Francophone Mobility)» به کارفرمای کانادایی اجازه میدهد شما را بدون ارزیابی تأثیر بازار کار (LMIA) استخدام کند؛ به شرطی که در حرف زدن و فهمیدن فرانسه در حد متوسط باشید و قرار باشد بیرون از کبک زندگی و کار کنید. اهمیتش سه دلیل دارد: LMIA نمیخواهد، تقریباً هر شغلی را میپذیرد (جز کشاورزی اولیه در TEER 4 و ۵) و همه استانها و قلمروهای بیرون از کبک را پوشش میدهد. کد اداری این مسیر در برنامه تحرک بینالمللی (International Mobility Program) کد C16 است و مجوز آن بر پایه بند R205(c)(ii) آییننامه مهاجرت صادر میشود. اداره مهاجرت وضعیت این مسیر را «باز» اعلام کرده است. پیش از اینکه درخواست بدهید، کارفرما باید پیشنهاد شغلی را با کد C16 در پورتال کارفرمایان ثبت کند و شماره ۷ رقمی آن را به شما بدهد.
چه کسی واجد شرایط است؟
قواعد فعلی از ۱۵ ژوئن ۲۰۲۳ اجرا میشود؛ نسبت به دوره قبل، شرط زبان پایینتر آمده و دامنه مشاغل بازتر شده است. اگر امروز درخواست میدهید، این چهار شرط را باید با هم داشته باشید:
| شرط | درخواست از ۱۵ ژوئن ۲۰۲۳ به بعد | درخواست پیش از ۱۵ ژوئن ۲۰۲۳ |
|---|---|---|
| شرایط عمومی مجوز کار | باید برقرار باشد | باید برقرار میبود |
| محل زندگی و کار | یکی از ۹ استان یا ۳ قلمرو بیرون از کبک | همان |
| زبان فرانسه | حرف زدن و شنیدن (لیسنینگ و اسپیکینگ) در سطح متوسط، معادل NCLC 5 یا بالاتر | فرانسه بهعنوان زبان روزمره؛ اگر افسر آزمون میخواست، دستکم NCLC 7 |
| شغل پیشنهادی | هر دسته TEER، جز مشاغل کشاورزی اولیه در TEER 4 و ۵ | فقط TEER 0 تا ۳ |
دو نکته را همین اول روشن کنیم. یک، زبان محل کار لازم نیست فرانسه باشد؛ دستورالعمل اداری این را صریح نوشته است. دو، فقط حرف زدن و شنیدن سنجیده میشود؛ برای این معافیت لازم نیست خواندن و نوشتن فرانسه را ثابت کنید. و این را با دسته فرانسهزبان اکسپرس اینتری اشتباه نگیرید. آن یک مسیر اقامت دائم است با شرایط خودش؛ جزئیاتش را در صفحه اکسپرس اینتری ببینید.
کارفرما باید چه کند؟
قبل از اینکه شما درخواست بدهید، کارفرمای کانادایی باید سه کار را انجام داده باشد:
- پیشنهاد شغلی را از طریق پورتال کارفرما (Employer Portal) برای اداره مهاجرت بفرستد و در آن، کد معافیت C16 با عنوان «Mobilité Francophone» را انتخاب کند.
- ۲۳۰ دلار هزینه انطباق کارفرما را بپردازد.
- شماره پیشنهاد شغلی را به شما بدهد؛ یک شماره ۷ رقمی که بدون آن درخواستتان کامل نمیشود.
مسیر عادی همین پورتال است. فقط در حالت استثنایی، اگر بخش مربوط در اداره مهاجرت به کارفرما اجازه داده باشد، فرم IMM 5802 جای پورتال را میگیرد. افسر پرونده خودِ پیشنهاد شغلی و واقعی بودنش را هم میسنجد: دستمزد دستکم به حداقل دستمزد استان یا قلمرو میرسد و برای آن شغل معقول است؟ کارفرما با درآمدی که اعلام کرده از پس پرداختش برمیآید؟ این شغل اصلاً برای آن کسبوکار منطقی است؟ اگر هنوز پیشنهاد شغلی ندارید، از راهنمای پیشنهاد شغلی کانادا شروع کنید.
اثبات فرانسه: چه مدرکی پذیرفته میشود؟
دستورالعمل اداری چند نوع مدرک را نام میبرد و روشن میکند که این فهرست بسته نیست:
- نتیجه بخش حرف زدن و شنیدن آزمون TEF یا آزمون TCF
- تأییدیه کتبی کالج یا دانشگاه برای برنامهای که به زبان فرانسه گذراندهاید؛ مثلاً ریزنمرات یا نامه رسمی پایان دوره
- مدارک دیگری که تحصیل به زبان فرانسه را نشان میدهد
تصمیم نهایی با افسر است. اگر قانع نشود، میتواند مدرک بیشتری بخواهد، مثلاً نتیجه قابلقبول TEF یا TCF، یا از شما ارزیابی شفاهی بخواهد. پس اگر به جای نتیجه آزمون، مدرک تحصیلی میفرستید، این احتمال را از قبل در نظر بگیرید. مدرک زبان را در قسمت «Client information» حساب آنلاین بارگذاری میکنید. این قسمت فقط یک فیلد دارد؛ اگر چند سند دارید، احتمالاً باید همه را در یک فایل ادغام کنید.
اگر از ایران یا ترکیه درخواست میدهید، چکلیست دفتر آنکارا را هم باید کامل کنید. صفحه مدارک اداره مهاجرت برای هر دو کشور فرم IMM 5896 را میآورد و این فرم نتیجه آزمون زبانی را میخواهد که در دو سال اخیر داده باشید: آیلتس یا تافل برای انگلیسی، یا DELF یا TEF برای فرانسه. گواهی عدم سوءپیشینه هم جزو همین فهرست است و فرم برای این ورک پرمیت استثنایی ننوشته. TCF در فهرست این فرم نیست؛ پس تنها آزمون فرانسهای که هم در شرط این مسیر آمده و هم در چکلیست آنکارا، TEF است. بقیه مدارک چکلیست را در راهنمای ویزای کاری کانادا بدون مدرک زبان ببینید.
تمدید هم نکتهای دارد: سطح زبانتان همان بار اول سنجیده شده، پس هنگام تمدید نتیجه آزمون زبان نمیخواهند، مگر اینکه افسر پرونده نگرانی خاصی داشته باشد. بقیه شرایط اما باید در تمدید هم برقرار باشد.
هزینه، مدت اعتبار و بعد از تأیید
هزینه درخواست مجوز کار برای خود شما ۱۵۵ دلار است و اگر باید بیومتریک بدهید، ۸۵ دلار هزینه بیومتریک هم به آن اضافه میشود. هر دو را آنلاین با کارت اعتباری یا پیشپرداخت (prepaid)، یا با کارت دبیت Visa Debit یا Debit MasterCard میپردازید و کارت لازم نیست به نام خودتان باشد. اگر با کارت پیشپرداخت پرداخت میکنید، اداره مهاجرت میگوید کارت را دستکم تا ۱۸ ماه پس از پرداخت نگه دارید تا اگر بعداً عودت وجهی در کار بود، راحتتر انجام شود. طبق دستورالعمل، افسر میتواند مجوز را تا پایان مدت پیشنهاد شغلی یا تا انقضای مدرک سفر (معمولاً گذرنامه) صادر کند، هرکدام زودتر برسد. پس تاریخ انقضای گذرنامهتان را پیش از درخواست جدی بگیرید.
اگر از بیرون کانادا درخواست دادهاید و تأیید شدید، «نامه معرفی مرز» (port of entry letter of introduction) میگیرید. این نامه خودِ مجوز کار نیست؛ مجوز را همان روز ورود، در مرز و با ارائه همین نامه و مدارک لازم میگیرید. اگر از داخل کانادا درخواست دادهاید، اعلان تأیید در حساب آنلاینتان میآید و از همان لحظه میتوانید کار را شروع کنید؛ لازم نیست منتظر رسیدن مجوز با پست بمانید.
درباره خانواده، دستورالعمل C16 شما را به مجوز کار آزاد خانواده کارکنان خارجی ارجاع میدهد و این مجوز از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ محدودتر شده است. حالا در حالت عادی فقط همسر یا شریک زندگی میتواند برای آن درخواست بدهد و فرزندان وابسته دیگر از این راه مجوز کار آزاد نمیگیرند. همسرتان تنها وقتی واجد شرایط است که شغل شما در TEER 0 یا ۱ باشد، یا یکی از شغلهای TEER 2 یا ۳ که اداره مهاجرت فهرست کرده است، و مجوز کارتان دستکم تا ۱۶ ماه پس از رسیدن درخواست او اعتبار داشته باشد. با شغلی در TEER 4 یا ۵، یا شغلی که در آن فهرست نیامده، همسرتان از این راه نمیتواند این مجوز را بگیرد. اگر از راه یکی از برنامههای اقتصادی برای اقامت دائم درخواست دادهاید، یا شغلتان در TEER 4 یا ۵ است و در یکی از مسیرهای اقامت دائمی هستید که اداره مهاجرت نام برده است، قاعده دیگری اجرا میشود و همسر و فرزندانتان ممکن است بتوانند این مجوز را بگیرند. اعضای خانوادهای هم که همین حالا با این مجوز در کانادا هستند، در بعضی شرایط هنوز میتوانند آن را تمدید کنند. فرزندان میتوانند در مدرسه یا دانشگاه درس بخوانند؛ اینکه مجوز تحصیل لازم دارند یا نه، جداگانه بررسی میشود. اگر قصد ماندن دارید، توصیه خود اداره مهاجرت این است که بهمحض واجد شرایط شدن برای اقامت دائم اقدام کنید؛ مسیرهایش را در صفحه مهاجرت به کانادا ببینید.
۳ اشتباه رایج
- دورکاری برای کارفرمای کبکی. دستورالعمل صریح است: کار از راه دور برای کارفرمایی که در کبک مستقر است واجد شرایط نیست، حتی اگر خودتان جای دیگری نشسته باشید. مدرک محل کار بیرون از کبک جزو مدارک الزامی است.
- کشاورزی اولیه در TEER 4 و ۵. تنها استثنای شغلی برنامه همین است. بقیه مشاغل، از TEER 0 تا TEER 5، پذیرفته میشوند.
- خود کبک. هدف اعلامشده برنامه تقویت زبان فرانسه در جوامع فرانسهزبانِ اقلیت بیرون از کبک است؛ کبک اصلاً در دامنه این مجوز نیست.
الان چه کار کنید؟
- اول تکلیف زبان را روشن کنید: حرف زدن و شنیدن فرانسهتان واقعاً در چه سطحی است؟ اگر مدرک تحصیلی به زبان فرانسه ندارید، نتیجه آزمون TEF یا TCF همان چیزی است که افسر در صورت تردید هم میتواند بخواهد. از ایران یا ترکیه، مدارک چکلیست آنکارا (IMM 5896)، از جمله نتیجه آزمون زبان و گواهی عدم سوءپیشینه را هم آماده کنید.
- کارفرمایی پیدا کنید که برای شغلی بیرون از کبک حاضر باشد پیشنهاد شغلی را در پورتال ثبت کند و ۲۳۰ دلار بپردازد. اگر کارفرما با کد C16 آشنا نیست، تفاوت آن با مسیر LMIA را برایش توضیح دهید.
- مدارکی آماده کنید که نشان دهد شرایط استخدامی آن شغل را طبق طبقهبندی NOC دارید؛ افسر این را هم نگاه میکند.
- بعد از گرفتن شماره ۷ رقمی، درخواست را در حساب آنلاین شروع کنید. در پرسش مدت اقامت، بر اساس پیشنهاد شغلی، «کمتر از ۶ ماه» یا «بیشتر از ۶ ماه» را انتخاب کنید. اگر از بیرون کانادا هستید، نوع مجوز را «A work permit with a Labour Market Impact Assessment exemption» بزنید و به پرسش داشتن شماره پیشنهاد شغلی «بله» بدهید. اگر از داخل کانادا هستید، به پرسش داشتن پیشنهاد شغلی کتبی «بله» بدهید و گزینه «I’m applying for an employer-specific work permit with LMIA-exemption» را بزنید.
- درخواست را کامل بفرستید. درخواست ناقص، از جمله بدون بیومتریک، بدون بررسی برمیگردد.
اگر مطمئن نیستید این مسیر به کار شما میآید، بقیه راهها را در صفحه ویزای کار کانادا کنار هم ببینید.
پرسشهای رایج
آیا کارم باید به زبان فرانسه باشد؟
نه. دستورالعمل اداری صریح میگوید زبان کار لازم نیست فرانسه باشد. آنچه لازم است، حرف زدن و شنیدن فرانسه در سطح NCLC 5 یا بالاتر است.
خواندن و نوشتن فرانسه هم لازم است؟
برای این معافیت، نه. صفحه رسمی درخواست میگوید لازم نیست توانایی خواندن یا نوشتن فرانسه را ثابت کنید.
اگر نتیجه آزمون زبان ندارم، مدرک تحصیلی کافی است؟
برای شرط زبان این مسیر، میتواند کافی باشد. ریزنمرات یا نامه پایان دوره برنامهای که به فرانسه گذراندهاید جزو مدارک پذیرفتهشده است؛ اما افسر اختیار دارد نتیجه TEF یا TCF یا یک ارزیابی شفاهی بخواهد. اگر از ایران یا ترکیه درخواست میدهید، چکلیست آنکارا (IMM 5896) نتیجه آزمون زبان در دو سال اخیر را هم میخواهد: آیلتس یا تافل برای انگلیسی، یا DELF یا TEF برای فرانسه.
ورک پرمیت مخصوص فرانسهزبانها همان دسته فرانسهزبان اکسپرس اینتری است؟
نه. این یک مجوز کار موقت با معافیت از LMIA است؛ اکسپرس اینتری مسیر اقامت دائم است و شرایط خودش را دارد.
همسرم میتواند کار کند؟
بستگی به شغل شما دارد و به اینکه برای اقامت دائم درخواست دادهاید یا نه. در حالت عادی، همسر یا شریک زندگیتان فقط وقتی میتواند برای مجوز کار آزاد درخواست بدهد که شغل شما در TEER 0 یا ۱ باشد، یا یکی از شغلهای TEER 2 یا ۳ که اداره مهاجرت فهرست کرده است، و مجوز کارتان دستکم تا ۱۶ ماه پس از رسیدن درخواست او اعتبار داشته باشد. اگر از راه یکی از برنامههای اقتصادی برای اقامت دائم درخواست دادهاید، یا شغلتان در TEER 4 یا ۵ است و در یکی از مسیرهای اقامت دائمی هستید که اداره مهاجرت نام برده است، قاعده دیگری اجرا میشود. در هر حالت، خود همسرتان هم باید شرایط عمومی مجوز کار را داشته باشد.
بیشتر بخوانید
منبع
- صفحه «Francophone Mobility work permit» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/special-instructions/francophone-mobility.html، بازیابیشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- صفحه «Check if you can apply» از همان مجموعه، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/special-instructions/francophone-mobility/eligibility.html، بازیابیشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- صفحه «How to apply» از همان مجموعه، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/special-instructions/francophone-mobility/apply.html، بازیابیشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- صفحه «After you apply» از همان مجموعه، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/special-instructions/francophone-mobility/after-apply.html، بازیابیشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶
- دستورالعمل اداری «Francophone mobility – [R205(c) – C16] – Canadian interests – International Mobility Program» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/corporate/publications-manuals/operational-bulletins-manuals/temporary-residents/foreign-workers/exemption-codes/canadian-interests-significant-benefit-mobilite-francophone-r205-exemption-code-c16.html، آخرین بهروزرسانی صفحه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، بازیابیشده در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ و بازبینی دوباره در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶
- صفحه «Open work permits for family members of foreign workers: Who can apply» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/special-instructions/spouses-dependent-children/eligibility.html، آخرین بهروزرسانی صفحه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، بازیابیشده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶
- صفحه «Fee list» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://ircc.canada.ca/english/information/fees/fees.asp، آخرین بهروزرسانی صفحه ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، بازیابیشده در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶
- صفحه «Pay your fees online» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://ircc.canada.ca/english/information/fees/pay.asp، آخرین بهروزرسانی صفحه ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، بازیابیشده در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
- صفحه «Work permit: Forms and document requirements for applications outside Canada» از وبسایت اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada/permit-outside/forms-documents.html، آخرین بهروزرسانی صفحه ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، بازیابیشده در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
- فرم «Ankara Visa Office Additional Document Checklist: Work Permit»، نسخه IMM 5896 E (۰۳-۲۰۲۶)، از اداره مهاجرت کانادا، به نشانی https://ircc.canada.ca/english/pdf/kits/forms/IMM5896E.pdf، بازیابیشده در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
این نوشته اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی نیست؛ آنچه شرح داده شد قواعد منتشرشده اداره مهاجرت است، نه ارزیابی هیچ پرونده مشخصی. هادی ایمانی، مشاور رسمی مهاجرت کانادا با شماره پروانه R522575 در تورنتو کار میکند و این پروانه فقط مربوط به مهاجرت به کاناداست.
- بدون LMIA هم جاب آفر و کارفرما بررسی میشونددر مسیرهای معاف از LMIA، افسر جاب آفر را با چهار معیار واقعی بودن میسنجد و جواب دادن هم با کارفرماست.