اگر کنار درس تماموقت در کانادا کار کردهاید یا برای خودتان کار میکنید، احتمالاً شنیدهاید این سابقه در اکسپرس اینتری حساب نمیشود. این حرف برای برنامه تجربه کانادایی (CEC) و امتیاز سابقه کار کانادایی درست است. اما اداره مهاجرت کانادا (IRCC) در جواب ایمیلی به یک نماینده مهاجرتی گفته این سابقه میتواند برای شرط کاری دستههای اکسپرس اینتری حساب شود، اگر اجازه کار داشتهاید. این فقط راهنمایی کلی است و قانون یا سیاست تازهای نیست. خود IRCC هم گفته هر پرونده جداگانه بررسی میشود.
پس اگر این کار در یکی از شغلهای فهرست یک دسته بوده، ممکن است شما را جزو آن دسته کند. اما امتیاز CRS برایتان نمیآورد و هنوز باید شرط یکی از سه برنامه اکسپرس اینتری را جداگانه داشته باشید.
جواب IRCC به پرسش یک نماینده مهاجرتی
این جواب از ایمیلی آمده که IRCC فقط برای پرسشهای نمایندگان مهاجرتی دارای مجوز گذاشته است. IRCC در همان جواب نوشته که از این راه فقط راهنمایی کلی میدهد و به پرسش درباره یک پرونده مشخص جواب نمیدهد. تاریخ دقیق جواب معلوم نیست، اما مهلت جواب این پرسش ۲ آوریل ۲۰۲۶ بوده است.
پرسش درباره راندهای دستهبندیشده بود، یعنی راندهای دعوتی که فقط برای شغلها یا مهارتهای خاص برگزار میشود. IRCC در جوابش یادآوری کرده که کار در زمانی که دانشجوی تماموقت بودهاید برای CEC و امتیاز سابقه کار کانادایی در CRS حساب نمیشود. اما بعد نوشته که همین کار، اگر اجازهاش را داشتهاید، باز هم میتواند شما را جزو یک دسته کند.
درباره خوداشتغالی هم همین را گفته است. در آخر جواب هم نوشته که هر پرونده با مدارک خودش بررسی میشود و خود شما باید با مدارک کافی نشان بدهید که شرطها را دارید.
جایی که کار دانشجویی و خوداشتغالی حساب میشود و جایی که نمیشود
| بخش | کار وقتی دانشجوی تماموقت بودهاید | خوداشتغالی |
|---|---|---|
| ورود از راه برنامه تجربه کانادایی (CEC) | حساب نمیشود، کارآموزی درسی هم حساب نمیشود | حساب نمیشود، بهجز برای برخی پزشکان |
| امتیاز سابقه کار کانادایی در CRS | حساب نمیشود | حساب نمیشود، بهجز برای برخی پزشکان |
| شرط کاری دستهها | به گفته IRCC در همین جواب میتواند حساب شود، اگر اجازه کار داشتهاید | میتواند حساب شود و راهنمای افسران IRCC هم همین را نوشته است |
| حداقل سابقه کار برنامه نیروی کار ماهر فدرال (FSW) | طبق صفحه رسمی FSW ممکن است حساب شود، اگر حقوق گرفتهاید و کارتان وقفه نداشته است | صفحه FSW برای حداقل سابقه، کار با حقوق یا کمیسیون میخواهد و از خوداشتغالی نامی نبرده است. فقط در جدول امتیاز ورود به FSW، که دستکم ۶۷ امتیاز از ۱۰۰ میخواهد، آن را حساب میکند |
تغییرات ۳ نوامبر ۲۰۲۶ هم این را عوض نکرده است. از آن روز امتیاز سابقه کار کانادایی جزو بخش تازهای از CRS به اسم جذب در بازار کار است. اما این سابقه امتیاز تازه شغلهای پردرآمد را هم نمیآورد.
دسته بهتنهایی راه ورود نیست
برای دعوتنامه گرفتن، اول باید شرطهای یکی از سه برنامه اکسپرس اینتری را داشته باشید. چون CEC این سابقه را حساب نمیکند، اگر سابقه کانادایی دیگری ندارید، معمولاً باید شرطهای نیروی کار ماهر فدرال (FSW) را بسنجید.
البته داخل دسته هم IRCC کسانی را دعوت میکند که امتیاز CRS بالاتری دارند، پس امتیازتان را با محاسبه امتیاز CRS بسنجید. اگر هم نامزدی استانی گرفته باشید، جزو دستههای شغلی حساب نمیشوید.
شرط کاری دستهها در ۲۰۲۶
در همه راندهای دستهبندیشده شغلی ۲۰۲۶ شرط مدت کار یکی بود. یعنی باید در سه سال گذشته دستکم یک سال کار تماموقت، یا همین مقدار پارهوقت، در یکی از شغلهای فهرست دسته داشته باشید. طبق صفحه دستهها، این یک سال لازم نیست پیوسته باشد، در حالی که در ۲۰۲۵ شرط شش ماه کار پیوسته بود.
کارتان هم باید با شرح همان شغل در طبقهبندی مشاغل کانادا (NOC) جور باشد. یعنی کار اصلی آن شغل و بخش بزرگی از وظایفش را انجام داده باشید، از جمله همه وظایف ضروریاش. کار خارج از کانادا را هم پنج دسته قبول میکنند: سلامت و خدمات اجتماعی، مشاغل فنی، آموزش، حملونقل و STEM. اما پزشکان، مدیران ارشد و پژوهشگران باید این سابقه را در خود کانادا داشته باشند.
در این راندها فقط کار بدون مجوز در کانادا کنار گذاشته شد و حرفی از تحصیل یا خوداشتغالی نبود.
دانشجوی بینالمللی با اجازه کار
اگر با استادی پرمیت درس خواندهاید، فقط کاری حساب میشود که اجازهاش را داشتهاید. امروز سقف کار بیرون از کالج یا دانشگاه در طول ترم ۲۴ ساعت در هفته است. در تعطیلاتی که در تقویم درسی کالج یا دانشگاهتان آمده، مثل تعطیلات تابستان و زمستان، این سقف برداشته میشود. کار داخل محل تحصیل هم سقف ندارد.
کارآموزی درسی هم مجاز است، اما برای دسته فقط وقتی حساب میشود که برایش حقوق گرفته باشید. از ۱ آوریل ۲۰۲۶ دانشجوی کالج یا دانشگاه برای کارآموزی درسی ورک پرمیت جداگانه لازم ندارد، اما پیش از آن به ورک پرمیت کارآموزی نیاز داشت.
ساعتهایی که از سقف اجازه کار همان زمان بیشتر بوده، کار بدون مجوز است و کنار گذاشته میشود. IRCC هم میگوید کار بیشتر از سقف، شرطهای استادی پرمیت را زیر پا میگذارد.
یک سال کار تماموقت ۱٬۵۶۰ ساعت است. اگر فقط در طول ترم و هفتهای ۲۴ ساعت کار کنید، رسیدن به آن حدود ۶۵ هفته طول میکشد. اما کار تماموقت در تعطیلات و کار داخل کالج یا دانشگاه زودتر شما را به این عدد میرساند، به شرطی که در یکی از شغلهای فهرست دسته باشد.
برنامه FSW دستکم یک سال کار پیوسته و با حقوق در یک شغل ماهر میخواهد، یعنی شغلی با TEER صفر تا ۳. طبق صفحه FSW، کار دوران تحصیل فقط با حقوق و بدون وقفه ممکن است حساب شود. پس کار چند ترم پراکنده شاید برای دسته کافی باشد، ولی برای FSW کافی نباشد.
IRCC گفته کار دانشجویی برای برنامه فدرال مشاغل فنی (FST) هم حساب نمیشود. این یکی از سه برنامه اکسپرس اینتری است و با دسته مشاغل فنی فرق دارد.
کار دستیار آموزشی یا پژوهشی دانشگاه (کد ۴۱۲۰۱) از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ دیگر برای دسته پژوهشگران حساب نمیشود، چون این دسته حالا فقط استاد و مدرس دانشگاه (کد ۴۱۲۰۰) را میگیرد. این دسته هنوز هیچ راندی هم نداشته است. کد ۴۱۲۰۱ همچنان TEER یک است، پس این کار اگر با حقوق و بدون وقفه بوده باشد، هنوز ممکن است برای FSW حساب شود.
خوداشتغالی در کانادا
اگر در کانادا با اجازه کار برای خودتان کار میکنید، مثلاً بهعنوان فریلنسر، این سابقه برای CEC و امتیاز سابقه کار کانادایی در CRS حساب نمیشود. اما راهنمای افسران IRCC هم صریح نوشته که خوداشتغالی میتواند برای دستههای شغلی حساب شود.
همین راهنما برای اثبات خوداشتغالی این مدارک را مثال زده است:
- اساسنامه شرکت یا مدرک دیگری که نشان بدهد کسبوکار مال شماست
- مدرک درآمد خوداشتغالی
- مدارکی از طرف دیگران، مثلاً مشتریها، که نشان بدهد برایشان کار کردهاید و به شما پول دادهاند
شرح وظایفی که خودتان نوشته باشید یا اقرارنامهای که خودتان امضا کنید، پذیرفته نمیشود.
مدرک و بررسی دوباره افسر
برای هر کار، مدرکی لازم دارید که وظایف، ساعت کار و حقوقتان را نشان بدهد، مثل نامه کارفرما و فیش حقوقی. اگر دانشجو بودهاید، باید نشان بدهید اجازه کار داشتهاید و از سقف ساعت بیشتر کار نکردهاید.
این مدارک بعد از دعوتنامه هم لازم است، چون افسر شرط دسته را دو بار میسنجد. بار اول برای روزی است که دعوتنامه گرفتهاید و بار دوم برای روزی که درخواست اقامت دائمتان به IRCC میرسد. اگر در هر کدام از این دو زمان شرط را نداشته باشید، طبق راهنمای افسران درخواست باید رد شود، حتی با دعوتنامه.
این جواب قانون نیست
این جواب فقط راهنمایی کلی است و سیاست منتشرشده یا تغییر قانون نیست. درباره خوداشتغالی راهنمای افسران پشت این جواب است، اما هیچ صفحه رسمی IRCC هنوز مستقیم نگفته که کار دوران دانشجویی، با اجازه کار، برای دسته حساب میشود. پس فعلاً پشتوانه این حرف فقط همین جواب IRCC است، بهعلاوه اینکه دستورالعملهای وزیر برای راندها جز کار بدون مجوز، کار دیگری را کنار نگذاشتهاند.
مهلت جواب این پرسش ۲ آوریل ۲۰۲۶ بود، یعنی ماهها پیش از تغییرات ۳ نوامبر ۲۰۲۶. در ۳ نوامبر دستورالعملهای کلی اکسپرس اینتری اصلاح شد، اما تغییرها بیشتر به جدول امتیاز CRS و جاب آفر مربوط بود و به قواعد دستهها دست نزد. شرط هر دسته را دستورالعمل وزیر برای همان راند تعیین میکند. برای همین راند بعدی هم دستورالعمل خودش را خواهد داشت و IRCC میتواند شرطها را عوض کند.
راندهای دعوت هم از ۳ نوامبر متوقف است. IRCC گفته بود دوباره حساب کردن امتیازها ممکن است تا دو هفته طول بکشد، اما تا ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ تاریخ شروع دوباره را اعلام نکرده است. آخرین راند ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ برای دسته حملونقل بود و در ۲۰۲۶ دستههای آموزش، پژوهشگران و STEM هیچ راندی نداشتند.
اگر میخواهید بدانید سابقه دوران دانشجویی یا خوداشتغالیتان با کدام برنامه و دسته جور است، میتوانید وقت مشاوره بگیرید.
منابع
- صفحه IRCC درباره راندهای دستهبندیشده
- دستورالعمل وزیر برای هر راند دعوت اکسپرس اینتری
- راهنمای افسران IRCC برای بررسی شرط برنامه و دسته
- دستورالعملهای کلی اکسپرس اینتری، با اصلاحیه ۳ نوامبر ۲۰۲۶
- مقررات مهاجرت و پناهندگی کانادا، بخش برنامه تجربه کانادایی
- صفحه IRCC درباره نیروی کار ماهر فدرال
- صفحه IRCC درباره برنامه فدرال مشاغل فنی
- صفحه IRCC درباره کار دانشجو بیرون از محل تحصیل
- صفحه IRCC درباره کارآموزی درسی دانشجویان
- صفحه IRCC درباره امتیاز CRS و توقف راندها
سوالات متداول
کار پارهوقت دوران دانشجویی برای دستههای اکسپرس اینتری حساب میشود؟
طبق راهنمایی کلی IRCC در جواب یک نماینده مهاجرتی، میتواند حساب شود، به شرطی که اجازه کار داشتهاید. البته جمع کارتان در یکی از شغلهای فهرست دسته باید در سه سال گذشته به یک سال کار تماموقت برسد. هر پرونده هم جداگانه بررسی میشود.
کار دوران دانشجویی یا خوداشتغالی امتیاز CRS من را بالا میبرد؟
نه. کار در زمانی که دانشجوی تماموقت بودهاید امتیاز سابقه کار کانادایی نمیآورد. خوداشتغالی در کانادا هم همینطور است، بهجز برای برخی پزشکان.
با کار دوران دانشجویی میتوانم از راه CEC وارد اکسپرس اینتری شوم؟
نه، چون برنامه تجربه کانادایی کاری را که در دوران دانشجویی تماموقت کردهاید حساب نمیکند، کارآموزی درسی را هم همینطور. اما کاری که بعد از تحصیل با ورک پرمیت میکنید میتواند حساب شود، اگر بقیه شرطهای CEC را هم داشته باشید.
خوداشتغالی در ایران هم برای دسته حساب میشود؟
ممکن است، اما فقط در پنج دستهای که کار خارج از کانادا را قبول میکنند: سلامت و خدمات اجتماعی، مشاغل فنی، آموزش، حملونقل و STEM. راهنمای افسران IRCC خوداشتغالی را به کار در کانادا محدود نکرده است. ولی باید با همان مدارک نشان بدهید که کسبوکار مال شما بوده، درآمد داشتهاید و مشتریها به شما پول دادهاند.
راند بعدی دستهها کی برگزار میشود؟
معلوم نیست، چون راندها از ۳ نوامبر ۲۰۲۶ متوقف است و IRCC تاریخی برای شروع دوباره اعلام نکرده است. وقتی راند تازهای برگزار شود، دستورالعمل وزیر برای همان راند شرط دسته را مشخص میکند.
این نوشته اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی نیست؛ آنچه شرح داده شد قواعد منتشرشده مرجع رسمی است، نه ارزیابی هیچ پرونده مشخصی. هادی ایمانی، مشاور رسمی مهاجرت کانادا با شماره پروانه R522575 در تورنتو کار میکند و این پروانه فقط مربوط به مهاجرت به کاناداست.