تغییرات ویزای استارتاپ فنلاند؛ هنوز در حد لایحه

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ مهر ۱۴۰۵ · تیم محتوای اول ویزا

اگر تیم‌تان برای اقامت استارتاپ فنلاند آماده می‌شود، لایحه دولت فنلاند هنوز چیزی را برای شما عوض نکرده، چون قانون نشده است. دولت آن را ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) به مجلس داد و لایحه از ۷ اکتبر در کمیسیون امور اداری است. تا ۱۴ اکتبر نه کمیسیون گزارشی داده و نه رای‌گیری شده، پس درخواست امروز شما با قاعده‌های فعلی بررسی می‌شود. دولت پیشنهاد کرده که اگر مجلس لایحه را تصویب کند، از ۱۲ ژانویه ۲۰۲۸ (دی ۱۴۰۶) اجرا شود. شرط‌ها و مراحل امروز را در صفحه ویزای استارتاپ فنلاند ببینید.

پیشنهاد اصلی لایحه به کار بیزینس فنلاند (Business Finland)، سازمان دولتی نوآوری و تجارت فنلاند، مربوط است. امروز این سازمان پیش از درخواست اقامت، طرح و تیم شما را رایگان می‌سنجد. نظرش را در نامه صلاحیت (Eligibility Statement) می‌دهد که برای درخواست اقامت باید مثبت باشد. لایحه پیشنهاد کرده این سنجش بعد از پرداخت هزینه و در دل خود درخواست اقامت انجام شود. تصمیم آخر اما مثل امروز با اداره مهاجرت فنلاند (Migri) می‌ماند.

وضعیت لایحه در مجلس فنلاند

لایحه HE ۲۱۶/۲۰۲۶ اصلاح قانون اتباع خارجی و دو قانون مرتبط را پیشنهاد می‌کند. مجلس ۷ اکتبر، بعد از بحث مقدماتی، لایحه را به کمیسیون امور اداری فرستاد که باید درباره‌اش گزارش بنویسد. اما طبق صفحه لایحه در سایت مجلس، از رسیدن آن به کمیسیون تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵) مرحله دیگری ثبت نشده است. نظر کارشناسی هم نیامده و برای گزارش و رای‌گیری زمانی اعلام نشده است.

موعد عادی انتخابات بعدی مجلس فنلاند فروردین ۱۴۰۶ (آوریل ۲۰۲۷) است. طبق قانون اساسی فنلاند، کار نیمه‌تمام مجلس به سال کاری بعد منتقل می‌شود، مگر اینکه در این فاصله انتخابات برگزار شده باشد. یعنی اگر بررسی این لایحه پیش از آن انتخابات تمام نشود، به مجلس تازه منتقل نمی‌شود.

تاریخ پیشنهادی اجرا و درخواست‌های در جریان

دولت ۱۲ ژانویه ۲۰۲۸ (دی ۱۴۰۶) را برای اجرا پیشنهاد کرده، چون طبق لایحه، Migri تازه اواخر ۲۰۲۷ می‌تواند سامانه‌هایش را آماده کند. ولی در متن خود قانون‌های پیشنهادی جای تاریخ هنوز خالی است.

اگر لایحه بی‌تغییر تصویب شود و درخواست اقامت شما روز اجرا هنوز بی‌جواب باشد، با قاعده‌های قبلی بررسی می‌شود. اما لایحه درباره نامه صلاحیتی که از قبل دارید، یا درخواستی که آن روز پیش Business Finland مانده، چیزی نگفته است.

تغییرات پیشنهادی در درخواست اول

امروز یک نفر از تیم نامه صلاحیت را برای همه می‌گیرد و بعد هر کدام از شما جدا درخواست اقامت می‌دهید. در مدل پیشنهادی اما هر بنیان‌گذار فقط یک درخواست، همراه اطلاعات کسب‌وکار، در سامانه Enter Finland ثبت می‌کند.

در این مدل، Migri اول شرط‌های عمومی را بررسی می‌کند، مثل شرط‌های ورود، مدرک سفر و نبودن دلیلی برای رد. اگر کارتان در استارتاپ تمام‌وقت نباشد یا تمکن مالی کافی نداشته باشید، Migri می‌تواند بدون نظر Business Finland جواب رد بدهد. فقط اگر این مرحله بی‌مشکل بگذرد، پرونده به Business Finland می‌رسد که از آن روز یک ماه وقت دارد.

با این پیشنهاد، سنجش برای هر بنیان‌گذار جداست، برای همین به گفته لایحه ممکن است شما و هم‌تیمی‌تان نتیجه متفاوتی بگیرید. کل زمان قانونی بررسی، مثل امروز، دو ماه می‌ماند، ولی مسیر سریع دوهفته‌ای باید از نو طراحی شود.

هفت معیار پیشنهادی برای متن قانون

قانون فعلی سنجش تیم شما را به معیارهای Business Finland برای تامین مالی استارتاپ‌ها گره زده است. اما لایحه پیشنهاد کرده این پیوند برداشته شود و هفت معیار مستقیم در قانون بیاید. دولت می‌گوید قصدش عوض کردن شیوه سنجش نیست، بلکه همان رویه فعلی را در قانون می‌نویسد. این معیارها در یک ارزیابی کلی کنار هم سنجیده می‌شوند:

دست‌کم دو نفر در نقش مسئول که می‌خواهند در فنلاند زندگی و کار کنند، با سهم مالکیت و تخصص کافی
طرح کسب‌وکار باورپذیر، با شناخت و پیش‌بینی بازار
تامین مالی باورپذیر
امکان رشد سریع در بازار بین‌المللی
نوآوری‌ای که در رقابت بین‌المللی برتری بدهد
زمینه لازم برای کسب‌وکار سودآور
شرکت سهامی (Oy) ثبت‌شده یا در دست ثبت در فنلاند، با دفتر مرکزی واقعی در همان‌جا

متن قانون پیشنهادی فقط «سهم مالکیت کافی» می‌خواهد، در حالی که طبق توضیحات لایحه، سهم تیم اصولاً باید دست‌کم ۶۰ درصد باشد. اگر هم کسب‌وکاری از کشور دیگری به شرکت فنلاندی‌تان می‌آورید، طبق همین توضیحات باید زیر پنج سال عمر داشته باشد. داشتن سرمایه‌گذار بیرونی یا حضور در شتاب‌دهنده و مرکز رشد شرط رسمی نشده است. اما اگر چنین چیزی دارید، به گفته لایحه، Business Finland می‌تواند آن را به حساب بیاورد.

تغییرات پیشنهادی در تمدید اقامت

اگر اقامت استارتاپ فنلاند دارید، برای تمدید، کسب‌وکارتان باید سودآور باشد یا هنوز با معیارهای Business Finland جور باشد. لایحه پیشنهاد کرده هر تمدید با سنجش Business Finland باشد. یعنی اگر تصویب شود، دیگر نمی‌شود فقط با سودآور بودن کسب‌وکار تمدید گرفت. ولی طبق لایحه، Migri همین حالا هم تقریباً همیشه نظر Business Finland را می‌خواهد.

امروز برای کسب‌وکاری مشابه هم می‌توانید تمدید بگیرید، اما لایحه پیشنهاد کرده تمدید فقط برای ادامه همان کسب‌وکار باشد. پس در این مدل، اگر سراغ استارتاپ دیگری بروید، Business Finland باید کسب‌وکار تازه را بسنجد. شرط‌های تمدید هم در قانون پیشنهادی آمده، مثلاً اینکه محصول یا خدمت شرکت در دوره اقامت قبلی توسعه یافته باشد. قاعده‌های امروز را در راهنمای تمدید اقامت استارتاپ فنلاند ببینید.

دلیل‌های دولت و انتقادها در نظرخواهی

به گفته لایحه، هدف این است که درخواست‌های بی‌پایه و نیمه‌کاره برای نامه صلاحیت کم شود. در ۲۰۲۵ کمتر از ۸ درصد درخواست‌های نامه صلاحیت جواب مثبت گرفت. بیش از ۴۰ درصد درخواست‌ها هم تکراری بوده، یعنی کسی از همان تیم قبلاً درخواست داده بود. اگر می‌خواهید بدانید پرونده‌ها بیشتر به چه دلیلی جواب منفی می‌گیرند، دلایل رد ویزای استارتاپ فنلاند را بخوانید.

لایحه به پایش خودکار Migri بعد از دادن اقامت هم اشاره کرده. از فروردین ۱۴۰۳ (آوریل ۲۰۲۴) تا پایان ۲۰۲۵، کمی کمتر از یک‌چهارم اقامت‌های استارتاپی پایش‌شده برای لغو بررسی شد. مهم‌ترین دلیل‌ها این بود که دارنده اقامت هرگز به فنلاند نرفته یا کسب‌وکار را راه نینداخته بود. از تصمیم‌هایی که در این پرونده‌ها گرفته شد، ۷۰ درصد لغو اقامت بود. بیشترین بررسی‌ها مربوط به شهروندان روسیه بود و بعد از آن‌ها نوبت شهروندان ترکیه، ایران و چین بود. این کشورها از بزرگ‌ترین کشورهای درخواست‌دهنده هم هستند.

خود لایحه می‌پذیرد که با این پیشنهاد، نامه رایگانی که امروز بدون ریسک می‌توانید بگیرید از بین می‌رود. برای همین برآورد کرده که این تغییر در ابتدا اثر منفی کوچکی بر جذب بنیان‌گذاران بگذارد. در نظرخواهی خرداد و تیر ۱۴۰۵ (مه تا ژوئیه ۲۰۲۶)، بیشتر نهادهایی که نظر دادند با این اصلاح موافق بودند. مهم‌ترین انتقاد اما به پولی شدن سنجش بود و دولت همین مدل را نگه داشت. دولت انتظار دارد بررسی‌ها، به‌خصوص در تمدید، سریع‌تر شود، ولی جواب منفی و اعتراض به دادگاه اداری هم بیشتر شود.

قاعده‌های امروز در کنار پیشنهاد لایحه

تا وقتی لایحه تصویب و اجرا نشده، درخواست شما با قاعده‌های ستون «امروز» بررسی می‌شود:

موضوع	امروز (در حال اجرا)	پیشنهاد لایحه، اگر تصویب شود
سنجش Business Finland	نامه صلاحیت جدا و رایگان، پیش از درخواست اقامت؛ هنگام درخواست اقامت نباید بیش از ۴ ماه از تاریخ نامه گذشته باشد	بخشی از خود درخواست اقامت، بعد از ثبت آن و پرداخت هزینه‌اش؛ دیگر نامه جداگانه‌ای در کار نیست
چه کسی درخواست می‌دهد	یک عضو تیم نامه را برای همه می‌گیرد؛ بعد هر بنیان‌گذار جدا درخواست اقامت می‌دهد	هر بنیان‌گذار یک درخواست در Enter Finland، همراه اطلاعات کسب‌وکار
نتیجه برای تیم	یک نامه برای کل تیم	سنجش جدا برای هر نفر؛ نتیجه اعضای تیم ممکن است فرق کند
ترتیب بررسی	اول Business Finland، بعد Migri	اول شرط‌های عمومی و تمکن مالی در Migri، بعد Business Finland
هزینه	نامه صلاحیت رایگان؛ اقامت اول هر بنیان‌گذار ۶۵۰ یورو آنلاین و ۸۰۰ یورو کاغذی (۲۰۲۶)	پرداخت پیش از سنجش Business Finland؛ رقم تازه‌ای در لایحه نیست و ممکن است بخشی از هزینه به Business Finland برسد
درخواست دوباره و اعتراض	درخواست دوباره نامه، رایگان و بدون محدودیت؛ اعتراض به نامه منفی عملاً فقط از راه درخواست اقامت، که هزینه دارد	اعتراض به نظر Business Finland فقط همراه اعتراض به تصمیم نهایی Migri
معیارها	معیارهای تامین مالی Business Finland؛ سهم تیم دست‌کم ۶۰ درصد، طبق Business Finland	هفت معیار در خود قانون؛ «سهم مالکیت کافی»، که طبق توضیحات لایحه اصولاً دست‌کم ۶۰ درصد است
زمان بررسی	نامه صلاحیت به‌طور میانگین تا یک ماه؛ اقامت اول در بیشتر موارد ۲ هفته و حداکثر قانونی ۲ ماه؛ مسیر سریع ۲ هفته	یک ماه برای Business Finland؛ کل مهلت قانونی همان ۲ ماه؛ مسیر سریع باید از نو طراحی شود
تمدید	برای همان کسب‌وکار یا کسب‌وکار مشابه، اگر سودآور باشد یا هنوز با معیارهای Business Finland جور باشد	فقط برای همان کسب‌وکار و همیشه با سنجش Business Finland

امروز Migri می‌خواهد پولی که برای هزینه زندگی دست‌کم یک سال لازم دارید، در حساب بانکی خود شما باشد. اما طبق لایحه، تحریم‌هایی که بزرگ‌ترین کشورهای درخواست‌دهنده با آن‌ها روبه‌رو هستند، فرستادن پول به فنلاند را سخت کرده است. برای همین اگر پول هنوز در حساب خودتان نیست، انتقالش را زودتر شروع کنید. مبلغ ماهیانه را در مطلب تمکن مالی اقامت استارتاپ فنلاند ببینید.

ما در اول ویزا با شما می‌سنجیم که طرح و تیم‌تان با معیارهای اعلام‌شده Business Finland جور درمی‌آید یا نه. بعد برنامه ترجمه و تایید (لگالیزه) مدارک ایرانی‌تان را می‌چینیم. پرونده را بر اساس قاعده‌هایی آماده می‌کنیم که روز درخواست شما اجرا می‌شوند. اما درخواست‌ها را خودتان ثبت می‌کنید و تصمیم با Business Finland و Migri است. برای مرور وضعیت تیم‌تان، فرم ارزیابی را پر کنید.

سوال‌های رایج

آیا قانون جدید استارتاپ فنلاند اجرا شده است؟

نه. تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ (مهر ۱۴۰۵)، تغییرات ویزای استارتاپ فنلاند فقط در لایحه‌ای پیشنهاد شده که در کمیسیون امور اداری مجلس است. فین‌لکس (Finlex)، سایت رسمی قانون‌های فنلاند، آن را جزو لایحه‌های در جریان آورده است. یعنی متن فعلی قانون اتباع خارجی هیچ‌کدام از این تغییرات را ندارد.

در مدل پیشنهادی، اگر Business Finland جواب منفی بدهد، هزینه‌ای که پرداخته‌اید برمی‌گردد؟

لایحه قاعده‌ای درباره برگرداندن هزینه شما ندارد. در نظرخواهی پیشنهاد شده بود بخشی از هزینه در بعضی موارد برگردد، اما این پیشنهاد به متن لایحه راه پیدا نکرد.