برنامه تازه اقامت دائم انگلیس: ۳، ۵، ۱۰ یا ۲۰ سال

آخرین به‌روزرسانی: ۱۴ آبان ۱۴۰۵ · تیم محتوای اول ویزا

شبانه محمود، وزیر کشور بریتانیا، روز ۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مجلس عوام برنامه نهایی دولت برای «اقامت دائم اکتسابی» (Earned Settlement) را اعلام کرد و سند آن را همان روز به مجلس داد. در این برنامه، مدت لازم برای گرفتن اقامت دائم انگلیس در حالت عادی قرار است از ۵ سال به ۱۰ سال برسد. اما این مدت برای همه یکسان نیست و درآمد، شغل، نوع ویزا و رعایت قوانین مهاجرت می‌تواند آن را کوتاه‌تر یا طولانی‌تر کند. این برنامه هنوز وارد قوانین مهاجرت انگلیس (Immigration Rules) نشده است و تغییر خود قوانین، تاریخ شروع و جزئیات دوره گذار بعداً اعلام می‌شود.

دولت این برنامه را بعد از یک نظرخواهی عمومی با ۲۰۴٬۶۶۷ پاسخ نهایی کرده است. به گفته وزارت کشور، قدم بعدی نوشتن قوانین دقیق است و پیش از اجرا، راهنمای فنی و بررسی کامل اثرات برنامه هم منتشر می‌شود، اما برای هیچ‌کدام تاریخی اعلام نشده. تا وقتی قوانین عوض نشده، همین قوانین فعلی اجرا می‌شود؛ مثلاً با ویزای Skilled Worker هنوز بعد از ۵ سال می‌توانید درخواست اقامت دائم بدهید.

اقامت دائم انگلیس یا ILR چیست؟

اجازه اقامت نامحدود (Indefinite Leave to Remain یا ILR) همان اقامت دائم انگلیس است و به آن Settlement هم می‌گویند. با ILR می‌توانید بدون محدودیت زمانی در انگلیس زندگی و کار کنید و درس بخوانید. ILR تابعیت نیست، اما می‌تواند راه رسیدن به تابعیت باشد. تابعیت درخواست جداگانه‌ای است با شرط‌های خودش: طبق قوانین فعلی، بعد از ۵ سال زندگی در انگلیس و ۱۲ ماه داشتن ILR می‌توانید درخواست بدهید و اگر همسرتان شهروند بریتانیاست، لازم نیست این ۱۲ ماه را صبر کنید. برنامه تازه تغییری در شرط‌های تابعیت اعلام نکرده است.

مسیرهای ۳، ۵، ۱۰ و ۲۰ ساله

در این برنامه، ۱۰ سال مسیر عادی است؛ بعضی‌ها زودتر و بعضی‌ها دیرتر به اقامت دائم می‌رسند. درآمد لازم برای هر مسیر این است:

مسیر	حداقل مدت اقامت	سابقه درآمد لازم
مسیر عادی	۱۰ سال	دست‌کم ۱۲٬۵۷۱ پوند در سال، در ۵ سال از ۷ سال پیش از درخواست
افراد با درآمد بالاتر	۵ سال	دست‌کم ۵۰٬۲۷۱ پوند در سال، در ۳ سال از ۵ سال پیش از درخواست
افراد با بالاترین درآمد	۳ سال	دست‌کم ۱۲۵٬۱۴۱ پوند در سال، در ۳ سال از ۴ سال پیش از درخواست
تخلف مهاجرتی یا استفاده از کمک‌هزینه دولتی در ۵ سال پیش از درخواست	۲۰ سال	دست‌کم ۱۲٬۵۷۱ پوند در سال، در ۵ سال از ۷ سال پیش از درخواست

جز کسانی که درآمد خیلی بالایی دارند، قرار است «گروه استعدادهای برتر» (Highest Talent Group) هم بتواند از مسیر ۳ ساله استفاده کند. دولت در برآوردهایش دارندگان ویزای Global Talent و Innovator Founder را در این گروه حساب کرده است. اما این بخش تا آمدن گزارش کمیته مستقل مشورتی مهاجرت (Migration Advisory Committee) قطعی نیست و دوباره بررسی می‌شود. اگر بر پایه ویزای Global Talent یا Innovator Founder از مسیر ۳ یا ۵ ساله درخواست بدهید، آخرین ویزایتان هم باید یکی از همین دو باشد.

رسیدن به حد درآمد هم به‌تنهایی کافی نیست. در این برنامه هر ویزایی به هر مسیری راه ندارد؛ مثلاً اقامتی که بر پایه زندگی خانوادگی یا خصوصی در انگلیس (Family and Private Life) گرفته‌اید، برای مسیرهای ۳ و ۵ ساله حساب نمی‌شود. بقیه شرط‌های اقامت دائم را هم باید داشته باشید.

شرط‌هایی که همه باید داشته باشند

در برنامه جدید، این شرط‌ها برای همه مسیرها لازم است و درآمد بالا یا کار در بخش دولتی جایشان را نمی‌گیرد:

سابقه کیفری پاک: بزرگسالی که در انگلیس هر نوع سابقه کیفری داشته باشد، حتی جریمه نقدی دادگاه، درخواست اقامت دائمش رد می‌شود. امروز حکم حبس یا حبس تعلیقی ۱۲ ماه یا بیشتر حتماً به رد درخواست می‌رسد. محکومیت در کشور دیگر هم اگر آن کار در انگلیس جرم باشد، حساب می‌شود.
انگلیسی در سطح B2، یک سطح بالاتر از B1 که امروز معمولاً کافی است. مدرک C1 هم مدت انتظار را کوتاه‌تر نمی‌کند.
نداشتن بدهی به دولت: از جمله بدهی به نظام درمان دولتی (NHS)، مالیات پرداخت‌نشده، بدهی بیمه ملی و هزینه‌های دادرسی که به وزارت کشور بدهکارید.
سابقه پیوسته پرداخت بیمه ملی (National Insurance)، یعنی حق بیمه‌ای که از درآمد کار پرداخت می‌شود و چیزی شبیه حق بیمه تأمین اجتماعی در ایران است. محک این شرط همان حداقل درآمد ۱۲٬۵۷۱ پوند در سال است.
قبولی در آزمون آشنایی با زندگی در انگلیس (Life in the UK)، که امروز هم شرط است.

کودکان، افراد ۶۵ سال به بالا و کسانی که به‌خاطر بیماری جسمی یا روانی از پس این شرط‌ها برنمی‌آیند، همچنان از شرط زبان و درآمد معاف می‌مانند. اما برای سابقه کیفری استثنایی در کار نیست.

مسیر ۲۰ ساله برای چه کسانی است؟

در این برنامه، اگر از ۱۸ سالگی به بعد تخلف مهاجرتی داشته باشید، هر قدر هم درآمدتان بالا باشد، در مسیر ۲۰ ساله قرار می‌گیرید. تخلف یعنی مثلاً ماندن بعد از تمام شدن ویزا، زیر پا گذاشتن شرط‌های ویزا یا فریب‌کاری در درخواست؛ فهرست کامل این تخلف‌ها بعداً در قوانین مهاجرت می‌آید.

استفاده از بعضی کمک‌هزینه‌های دولتی در ۵ سال پیش از درخواست هم راه مسیرهای ۳، ۵ و ۱۰ ساله را می‌بندد. در این صورت دو راه دارید: صبر کنید تا ۵ سال پیوسته بدون این کمک‌هزینه‌ها روی ویزایی بگذرد که برای اقامت دائم حساب می‌شود و بعد از مسیر خودتان درخواست بدهید، یا در مسیر ۲۰ ساله بمانید. فهرست کمک‌هزینه‌هایی که حساب می‌شوند هم هنوز اعلام نشده است.

طبق این برنامه، کسی که در بزرگسالی غیرقانونی وارد انگلیس شده، مثلاً با قایق، معمولاً باید ۱۰ سال بیشتر صبر کند. فرقی هم نمی‌کند پناهنده باشد یا بعداً از مسیر دیگری درخواست اقامت دائم بدهد. به گفته دولت، با این حساب انتظار ممکن است به ۳۰ سال هم برسد. این ۱۰ سال اضافه شامل کسی که ماده ۳۱ کنوانسیون پناهندگان از او حمایت می‌کند نمی‌شود. این ماده پناهنده‌ای را که مستقیم به انگلیس آمده، با شرط‌هایی، از مجازات ورود غیرقانونی معاف می‌کند.

چه کسانی می‌توانند از مسیر ۵ ساله استفاده کنند؟

جدا از درآمد بالا، اگر جزو یکی از این گروه‌ها باشید، برنامه دولت مسیر ۵ ساله را برایتان نگه داشته است، به شرطی که بقیه شرط‌ها را داشته باشید:

کارکنان بخش دولتی سلامت و آموزش، مثل پزشکان، پرستاران، داروسازان، معلمان و مددکاران اجتماعی، بعد از ۵ سال کار در همین شغل‌ها. شغلشان باید در سطح RQF6 یا بالاتر (هم‌سطح مدرک کارشناسی) باشد و حقوقش طبق جدول حقوق ملی پرداخت شود.
دارندگان ویزای BN(O) هنگ‌کنگ، که روی همان مسیر فعلی می‌مانند اما شرط‌های تازه کیفری و زبان را هم باید داشته باشند.
شریک زندگی، والدین و فرزندان شهروندان بریتانیا، اگر شرایط لازم را داشته باشند.
شهروندان کشورهای مشترک‌المنافع (Commonwealth) که با ویزای UK Ancestry در انگلیس‌اند، یعنی پدربزرگ یا مادربزرگشان در انگلیس به دنیا آمده است.

در این برنامه، کسانی که با ویزای خانوادگی آمده‌اند و اسپانسرشان شهروند بریتانیا نیست، جزو این گروه نیستند. به برآورد دولت، از کسانی که انتظار می‌رفت بین ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ اقامت دائم بگیرند، ۳۹٬۰۰۰ نفر در این وضعیت‌اند و به مسیر طولانی‌تری می‌روند.

کارکنان بخش مراقبت

در این برنامه، کارکنان بخش مراقبت فقط وقتی روی مسیر ۵ ساله می‌مانند که پیش از ۱۲ مه ۲۰۲۵ با ویزای کار در بخش مراقبت به انگلیس آمده یا ویزایشان را به آن تغییر داده باشند. این تاریخ روز انتشار کتاب سفید مهاجرت دولت (Immigration White Paper) است. پس اگر پیش از این تاریخ با ویزای دیگری آمده‌اید و بعد از آن به ویزای کار در بخش مراقبت رفته‌اید، در مسیر ۱۰ ساله قرار می‌گیرید.

برای ماندن روی مسیر ۵ ساله، باید حقوق سالانه‌تان دست‌کم ۲۵٬۰۰۰ پوند باشد، کارفرمای اسپانسر داشته باشید، واقعاً در همین کار مشغول باشید و شرط‌های تازه کیفری و زبان را هم داشته باشید. اگر این شرط‌ها را نداشته باشید، می‌توانید برای یک ویزای ۵ ساله دیگر از نوع Health and Care درخواست بدهید که فقط برای کار واقعی در همین بخش است. این ویزا به کارفرمای قبلی‌تان وابسته نیست و در مدت آن همچنان حق استفاده از کمک‌هزینه‌های دولتی ندارید. وقتی هم تمام شود، دوباره می‌توانید برای اقامت دائم درخواست بدهید.

طبق این برنامه، از ۱ فوریه ۲۰۲۷ اگر مجوز اسپانسری کارفرمایتان لغو شود و کارتان را از دست بدهید، تا ۱۲۰ روز وقت دارید پیشنهاد کار تازه‌ای پیدا کنید. بعد از آن هم ۶۰ روز دیگر برای درست کردن وضعیت ویزا و کارتان دارید. اگر در این مهلت‌ها نشود، ویزایتان لغو می‌شود و باید انگلیس را ترک کنید.

کارکنان سلامت و آموزش در شغل‌های پایین‌تر از سطح RQF6 که حقوقشان طبق جدول حقوق ملی است، مثل کمک‌پرستارها و کمک‌معلم‌ها، هم مسیر ۵ ساله را نگه می‌دارند. شرطش این است که پیش از انتشار همان کتاب سفید در مه ۲۰۲۵ به انگلیس آمده باشند و شرط‌های ویزایشان را داشته باشند. این استثنا یک‌باره و فقط برای کسانی است که الان در انگلیس‌اند، نه برای کسانی که بعداً در این شغل‌ها می‌آیند.

همسر و فرزندان

در این برنامه هم می‌توانید همراه خانواده‌تان درخواست اقامت دائم بدهید، اما برای هر کدام از شما جداگانه دیده می‌شود که کی آمده، چقدر در انگلیس مانده و هنوز وابسته حساب می‌شود یا نه.

عضو خانواده	در برنامه جدید
همسری که همراه متقاضی اصلی آمده	اگر شرط‌ها را داشته باشد، می‌تواند هم‌زمان با او درخواست بدهد
همسری که بعداً آمده	باید خودش همان مدت را در انگلیس بماند؛ اگر ۲ سال بعد آمده، ۲ سال بعد از متقاضی اصلی درخواست می‌دهد
فرزند زیر ۱۸ سال	همراه والدین درخواست می‌دهد؛ شرط درآمد، بدهی، زبان و Life in the UK ندارد، اما سابقه کیفری‌اش بررسی می‌شود
فرزند وابسته ۱۸ تا ۲۴ سال	اگر هنوز فرزند وابسته حساب شود و شرط‌های بزرگسالان را داشته باشد، بدون شرط درآمد همراه خانواده درخواست می‌دهد؛ اما به‌عنوان وابسته فقط وقتی اقامت دائم می‌گیرد که هر دو والدش بگیرند
فرزندی که وقتی نوبت اقامت دائم خانواده می‌رسد ۲۵ سال یا بیشتر دارد	باید خودش جداگانه شرایط اقامت دائم را داشته باشد یا ویزای خودش را بگیرد

زوج‌ها هم می‌توانند برای شرط حداقل درآمد، درآمدشان را روی هم بگذارند. در این صورت درآمد دو نفر با هم باید دست‌کم ۲۵٬۱۴۲ پوند در سال باشد، یعنی دو برابر حداقل ۱۲٬۵۷۱ پوندی یک نفر. رابطه باید واقعی و پابرجا باشد و فقط یکی از دو نفر می‌تواند به درآمد دیگری تکیه کند. در سند دولت، جمع کردن درآمد فقط برای همین حداقل آمده است، نه برای حد درآمد مسیرهای ۵ و ۳ ساله.

پناهندگان

برنامه دولت برای پناهندگان چند مسیر جدا دارد:

مسیرهای امن و قانونی (Safe and Legal routes): پناهندگانی که از راه برنامه‌های رسمی اسکان دولت، مثل UK Resettlement Scheme، به انگلیس آمده‌اند، بعد از ۵ سال. کسی که با ویزای دیگری آمده و بعد درخواست پناهندگی داده، جزو این گروه نیست.
حمایت پایه (Core Protection): وضعیت معمول کسی که در خود انگلیس پناهندگی گرفته است؛ مسیرش در حالت عادی ۲۰ ساله است.
مسیر کار و تحصیل (Protection Work and Study): پناهنده‌ای که از حمایت پایه به این مسیر برود و کار کند یا درس بخواند، بعد از ۱۰ سال. کسی که کار می‌کند باید دست‌کم در سه سال، سالی ۱۲٬۵۷۱ پوند درآمد داشته باشد. انگلیسی B2 و آزمون Life in the UK هم مثل حمایت پایه لازم است.
ورود غیرقانونی: معمولاً ۱۰ سال اضافه؛ یعنی ۲۰ سال برای کسی که به مسیر کار و تحصیل برود و ۳۰ سال برای کسی که در حمایت پایه بماند، مگر اینکه ماده ۳۱ کنوانسیون پناهندگان شامل حالش شود. جزئیات این استثنا پیش از اجرا اعلام می‌شود.

دوره ۱۰ ساله مسیر کار و تحصیل از روزی شروع می‌شود که به همین مسیر منتقل می‌شوید، نه از روز ورود، و زمانی که در حمایت پایه بوده‌اید حساب نمی‌شود. مثلاً کسی که یک سال در حمایت پایه بوده و بعد ۱۰ سال در مسیر کار و تحصیل، ۱۱ سال بعد از گرفتن پناهندگی می‌تواند درخواست اقامت دائم بدهد.

یک تغییر جدا از این برنامه از ۲ مارس ۲۰۲۶ اجرا شده است: بزرگسالان و کودکانی که همراه خانواده‌شان از این تاریخ درخواست پناهندگی داده‌اند، اگر پذیرفته شوند ۳۰ ماه حمایت می‌گیرند؛ کودکانی که تنها آمده‌اند هنوز ۵ سال می‌گیرند. در برنامه جدید، پناهندگانی که پیش از ۲ مارس ۲۰۲۶ درخواست داده‌اند و از مسیرهای امن و قانونی نیامده‌اند، به حمایت پایه منتقل می‌شوند و زمانی که با وضعیت پناهندگی گذرانده‌اند حساب می‌شود.

آیا این برنامه شامل کسانی که الان در انگلیس‌اند هم می‌شود؟

دولت برای کسانی که الان در انگلیس زندگی می‌کنند استثنای کلی نگذاشته است. پس اگر هنوز ILR نگرفته‌اید، وقتی قوانین جدید اجرا شود ممکن است درباره شما هم به کار برود، مگر اینکه جزو استثناها باشید یا قاعده‌های دوره گذار شامل حالتان شود.

هنوز روشن نیست که برای هر درخواست، قوانین روز درخواست ملاک است یا قوانین روز تصمیم. سند دولت می‌گوید درخواست‌ها معمولاً با قوانین روز تصمیم بررسی می‌شوند، مگر اینکه قاعده‌های دوره گذار چیز دیگری بگویند، و وزیر هم در بیانیه‌اش از روز تصمیم حرف زده است. اما خبر رسمی وزارت کشور از روز درخواست حرف می‌زند. این قاعده‌ها هنوز منتشر نشده است.

به گفته دولت، اقامت دائم کسی که الان آن را دارد هیچ‌وقت از او گرفته نمی‌شود. دولت همچنین می‌گوید طولانی‌تر شدن مسیر به‌تنهایی کسی را مجبور به ترک انگلیس نمی‌کند. وزیر هم گفته کسانی که در مسیر ۱۰ ساله‌اند می‌توانند ویزای موقتشان را تا رسیدن به اقامت دائم تمدید کنند، به شرطی که شرایط همان ویزا را داشته باشند.

اگر شغلتان پایین‌تر از سطح RQF6 است، در این برنامه معمولاً در مسیر ۱۰ ساله قرار می‌گیرید، نه مسیر ۱۵ ساله‌ای که در نظرخواهی مطرح شده بود. اگر ویزای Skilled Worker را پیش از بالا رفتن حداقل حقوق در آوریل ۲۰۲۴ گرفته‌اید، می‌توانید آن را تا ۲۰۳۵ با حداقل حقوق قبلی تمدید کنید. قوانین فعلی این امکان را فقط تا آوریل ۲۰۳۰ داده‌اند. به برآورد دولت، از کسانی که انتظار می‌رفت بین ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ اقامت دائم بگیرند، بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ نفر دیرتر به آن می‌رسند.

اگر دانشجو هستید یا ویزای Graduate دارید، که همان اجازه کار بعد از تحصیل است، امروز سال‌های این ویزاها از راه Long Residence برای اقامت دائم حساب می‌شود. Long Residence مسیری است که بعد از ۱۰ سال اقامت قانونی به اقامت دائم می‌رسد. در برنامه جدید این مسیر بسته می‌شود و سال‌های ویزای دانشجویی و Graduate دیگر حساب نمی‌شود، چون فقط سال‌های ویزاهایی مثل Skilled Worker به حساب می‌آید.

اگر در مسیر اقامت دائم انگلیس هستید، چه چیزهایی را بررسی کنید؟

تیترهایی مثل «اقامت دائم انگلیس ۱۰ ساله شد» را مبنای تصمیم نگذارید، چون قوانین هنوز عوض نشده‌اند. پیش از هر تصمیمی درباره تمدید یا تغییر ویزا یا زمان درخواست، نوع ویزا، تاریخ شروع اقامت، درآمد هر سال و وضعیت اعضای خانواده‌تان را کنار هم بگذارید و با جدول بالا مقایسه کنید.

مدارک کار، درآمد، مالیات و اقامتتان را هم مرتب نگه دارید، چون برنامه جدید درآمد چند سال آخر را می‌سنجد، هرچند هنوز نگفته با چه مدرکی.

اگر نزدیک درخواست اقامت دائم هستید، حواستان باشد که از ۲۶ مارس ۲۰۲۷ برای اقامت دائم در Skilled Worker و Long Residence انگلیسی B2 در صحبت کردن و شنیدن لازم است، مگر اینکه معافیتی شامل حالتان شود. همین قاعده چند مسیر دیگر مثل Global Talent، Innovator Founder و UK Ancestry را هم در بر می‌گیرد. این قاعده جدا از این برنامه است و از قبل در قوانین مهاجرت آمده است.

اگر می‌خواهید گزینه‌های مهاجرت به انگلیس را برای خودتان و خانواده‌تان بررسی کنید، فرم ارزیابی رایگان را پر کنید.